X
تبلیغات
پیوند سبز

پیوند سبز
طراحی داخلی وخارجی با پوششهای گیاهی وگلهای آپارتمانی  

 

 

سن سی ویرا

نام علمی :Sansevieria trifasciata

فارسی اصیل:در ژا(دراژا=دراژا)اشاره به دراز و بلند بودن برگ ها

فارسی رایج:سن سی ویرا

نام انگلیسی: زبان مادر شوهر  Mother in laws tongue

یکی از گیاهان رایج در خانواده هاست از خانواده سوسنیان یا (لیلیاسه) و بومی  افریقاست برگها بلند کشیده و خردار و با حاشیه زرد و با شکل  سر نیزه ارتفاع برگها به یک متر می رسد و تکثیر آن از طریق برگ یا ساقه زیر زمینی است بسیار کم توقع و مقاوم در برابر خشکی و سایه ولی در این واریته به دلیل ابلق بودن برگها به نور بیشتری احتیاج دارند آباری بیش از اندازه بخصوص در زمستان باعث پوسید گی قاعده برگها  می گردد گیاهی است مناسب برای کاشت گروهی و مقایسه اندازه و رنگ برگها با یکدیگر.

نیازها

نور:نور کامل بهترین شرایط نوری  این گیاه است ولی در سایه هم قادر به ادامه زندگی است.

دما: اکر چه در زمستان تا درجه حرارت 10 درجه سانتیگراد قدرت تحمل دارد ولی درجه حرارت مطلوب در این فصل 16 است در تابستان در درجه حرارت مطلوب برای انسان24 درجه .

آبیاری:در زمستان هر 3 هفته یکبار و در تابستان یکبار در هفته آبیاری کافی است گیاه را زیاد  تراز اندازه ابیاری نکنید زهکش را بازدید نمایید

رطوبت:نیاز رطوبتی آن کم است به غبار پاشی احتیاج نیست.

تغذیه :هر سه هفته یکبار کمبود عناصر در خاک گلدان را با اضافه نمودن کودهای مایع یا جامد محلول در آب مخصوص گیاهان زینتی طبق دستور جبران نمایید.

خاک مناسب :لیمونی

تعویض گلدان:گلدان کوچکتر را بر بزرگتر ترجیع می دهد گلدان را عوض ننمایید مگر اینکه در حال ترکیدن باشد و سه سال یکبار عمل تعویض را انجام دهید خاک اطراف ریشه و بطور کلی خاک گلدان را با فشار دست متراکم نمایید.

تمیز نمودن برگها:برگهای غبار آلود را با پارچه با اسفنج مرطوب تمیز نمایید.

تکثیر : تقسیم ساقه های زیر زمین و جدا کردن پاگیاه در بهار به ویژه نژادهای ابلق گرفتن قلمه برگ به قطعاتی در حدود 8 سانتیمتر و ریشه دار کردن آنها در خاک شنی

نکته عمومی:

ریشه گیاه تمایل به در هم رفتن و پیچیدن در هم دارد همیشه اندازه گلدان را متناسب با حجم ریشه انتخاب و هر گیاه را در گلدان مناسب خود کاشت نمایید.

پس از بالغ شدن گیاه از کنار ساقه گلدهنده ای خارج می گردد که گلهای ریز زرد رنگ و زیبایی در انتهای آن قرار دارد.

 

 

 

 

طرز تهیه قلمه برگ:

الف: قطعات 5/2 سانتیمتری از برگهای سالم مطابق شکل برش دهید.

ب:قطاعات را تا نصف آن در خزانه شنی تهیه شده فرو نمایید.

ج :خزانه را آبیاری نموده و جهت تامین رطوبت با پلاستیک بوشانید: پس از ظهور 3-2  برگ از هر کدام از قطعات درون گلدانهای کوچک کاشت نمایید.

 

 

 

 

عوارض و درمان

  1. زخمها ی پنبه ای شکل سفید رنگ روی برگهاظاهر شده اند:حشره آفت عامل آن است با پنبه آغشته به محلول شم لکه ها را خیس و یا دو هفته یکبار با سم حشره کش نفوذی گیاه را سمپاشی نمایید تا علایم بر طرف گردند.
  2. حاشیه برگها دارای لکه های قهوه ای و خشک شده است:برگهای گیاه با شیشه گرم در ارتباط استآن را جابجا کنید.
  3. نقاط قهوهای زنگ مانند روی برگها مشاهده می کردند: از مواد براق کنند شیمیایی استفاده نکنید برگها راا با پارچه یا اسفنج تمیز نمایید.
  4. برگها سیاه شده وآبکی هستند:یخ زدگی عامل آن است در شبهای سرد گیاه را نزدیک شیشه قرار ندهید گلدان را به محل گرمتری منتقل کنید
  5. برگها از قاعده می پوسند:خاک باتلاقی شده است آب زیر گلدانی را خارج و اجازه دهید خاک سطح گلدان در فاصله بین دو آبیاری خشک شود آبیاری بعدی را با میزان کمتری انجام دهید زهکش را بازدید نمایید.
  6. برگهای جدید نرم و آبکی هستند و می افتند:تغذیه بیش از اندازه تغذیه مصنوعی را متوقف نمایید تا برگها سفت گردند با نصف میزان توصیه شده کافی است در پاییز و زمستان تغذیه لازم نیست.
  7. برگها بد شکل و حاشیه آنه جویده شده است:هر دو هفته یکبار با سم حشره کش شمپاشی نمایید.
  8. برگها قهوه ای گشته و خشک میشوند:گیاهتشنه و هوا گرم است گلدان را آبیاری و به محل خنک منتقل نمایید.
  9. زخمهای قهوه ای روی برگها نمایان شده اند:آبیاری بیش از اندازه بوده است اجازه دهید سطح خاک گلدان در فاصله بین دو آبیاری خشک و سپس آبیایر نمایید زهکش را بازدید فرمایید.
  10. برگها رنگ پریده و نقوش خود را از دست داده اند: نور کافی نیست و یا گیاه احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد گلدان را به محل روشن تر با نور غیر مستقیم منتقل نموده و یا کمبود عناصر خاک گلدان را با تغذیه مصنوعی هر سه هفته یکبار جبران نمایید.

عکسی کامل از یک گیاه بیمار با مقایسه عکس و مطابقت دادن شماره آن با مطالب به بیماری گیاه خود پی ببرید.

 

 

 

 

تقسیم پایه مادری

  1. گیاه را ازخاک خارج کرده و آن را به چند قسمت ریشه دار تقسیم کنید.
  2. قبل از کاشت قطعات ریشه دار کلیه قسمتهای صدمه دیده و نرم و فاسد شده  حذف و قطعات را در گلدان با خاک کمپوست کاشت کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 كاج مطبق

نام علمي Araucaric excelsa

فارسي  اصيل:كُپي ناژ (كپي=ميمون ناژ=كاج)اشاره به معني ريشه نام لاتين آن

فارسي رايج:كاج مطبق

نام انگليسي:Norfolk Island

گياهی است سوزني برگ زيبا و از خانواده آراكرياسه با شاخه هاي مطبق موطن اصلي جزيره نور فولك استراليا رشد آن در محيط طبيعي زياد و لي در آپارتمان به كندي رشد مينمايد و حداكثر 150 سانتيمتر ميرسد . احتياج شديدي به اكسيژن فراوان دارد ودر جه حرارت  بالا را تحمل نميكند گياهاني كه از طريق كاشت بذر بدست آمده اند شاخه هايي بيمار و نامنظم توليد مي نمايد و بهتر است رجهت ازدياد آن از قلمه هاي جوانه هاي انتهايي استفاده گردد( در بخش مورفولوژی توضیح داده شده)

نياز ها :

نور:در تابستان از تابش نور مستقيم آفتاب به آن جلو گيري كنيد:اگر چه سايه را تحمل مينمايد ولي نزديك به پنجره با نور ملايم نگهداري كنيد در بهار و تابستان هر هفته يكبار 80 در جه آنرا بچرخانيد در غير اين صورت گياه بطرف نور حرکت کرده و شكل طبيعي خور را از دست مي دهد.ویا میتوانید از لامپ قرمز در شب  از این چرخش جلوگیری نمایید.

دما:حداقل درجه حرارت مطلوب در زمستان 5 درجه سانتيگرادو حداكثر  در تابستان 16 درجه سانتيگراد در صورت امكان بهتر است در تابستان بيرون از اتاق نگهداري شود.

آبياري:در تابستان هفته اي دوبار و در زمستان هر هفت تا در روز يكبار آبياري كافي است خاك را هميشه مرطوب نگهداريد.در صورت امكان از آب سبك بدون املاح(آب جوشيده) استفاده گردد.

رطوبت:هفتهاي يكبار در زمستان و هفته اي دوبار در تابستان احتياج به غبار پاشي با آبفشان دارد.

تغذيه:با شروع فصل رشد(بهار و تابستان)جهت تغذيه مصنوعي از كود محلول در آب استفاده كنيد بعلت نياز كم اين گياه به تغذيه مصنوعي نصف آن مقداري كه روي بسته توصيه شده است كافي است.

خاك مناسب:خاك مورد نياط اين گياه كمپوست سبك است.

تعويض گلدان :قبل از اينكه ارتفاع گياه به يك متر برسد هر سال گلدان را بايك در جه بزرگتر تعويض نمايي پس از آن خاكهاي سطح گلدان را با آرامي خارج و با خاك كمپوست نو تعويض نماييد.

تميز نمودن برگها:غبار پاشي با آبفشان در اين خصوص كافي است از مواد براق كننده شيميايي استفاده نكنيد.

تكثير:ريشه دار نمودن قلمه و كاشت بذر (پايه های بذري داراي طبقه هاي نامنظم هستند)

نكته عمومي

جهت جلوگيري از عبور نور و رشد جلبك در اطراف ريشه گلدانهاي تيره رنگ را انتخاب كنيد.

رشد كاج مطبق بسيار كند و هر سال يك طبقه و يا حداكثر دو طبقه بر طبقات خود مي افزايد زيبايي اين گياه در داشتن برگهاي سوزني شفافدر طبقات و محيط جانبي تنه اصلي است براي اين منظور سعي كنيد از دستمالي كردن برگهاي سوزني و استفاده ازمواد براق كننده جلوگيري و با آب فشان رطوبت گياه را تامين نماييد.

 

 

عوارض و در مان

1.شاخه هاي باريك و علفي هستند:تغذيه مصنوعي تجويز مي گرددميزان مواد غذايي را دو برابر كنيد.

2.برگهي سوزني زرد و قهوه اي شده و مي ريزند:هوا گرم و خشك است گلدان را به محل خنك تر با اكسيژن فراوان منتقل كنيد آبياري و آبفشاني را فراموش نفرماييد.

3.حشرات ريز سبز رنگ روي برگهاي سوزني ظاهر و برگها چسبناك شده اند:هر 14 روز يكبار با يك سم حشره كش نفوذي سیستمیک ) مثل مالاتیون اکامت وغیره طبق دستور سمپاشي نماييد تا علايم بر طرف گردند.

4.شاخه ها بطرف پايين خم شده اند :هوا خيلي سرد است گياه را به محل گرمتري منتقل نماييد

5.برگهاي شاخه هاي پايين مي ريزند:گياه پير شده است اگر تاريكي زياد باشد گياه را به محل روشن تر انتقال دهيد و شاخه هاي خشك شده را با چاقو و يا قيچي تيز حذف نماييد.

6.برگها سبز هستند ولي مي ريزند:آبياري زياد از اندازه باعث اين عارضه است آبياري را متوقف كنيد تا سطح خشك شود سپس آبياري را با ميزان كمتر انجام دهيد .

7.برگها متمايل به سفيدي هستند :اشعه مستقيم آفتاب مخصوصا از پشت شيشه عامل آن است گياه را به محلي با نور غير مستقيم انتقال دهيد.

8.زخمهاي سفيد پنبه اي شكل و سفيد رنگ در قاعده برگها تشكيل شده است:حشره آفت باعث اين نارسايي است هر 14 روز يكبار با سم حشره كش طبق دستور سمپاشي كنيد و يا با پنبه آغشته محلول به سم روي شاخه بماليد.

9.رسد گياه متوقف شده است:ريشه ها را بازديد كنيد اگر متراكم شده ان زمان تعويض گلدان فرارسيده است.

 

 

 

 

 


موضوعات مرتبط: اشنایی با گیاهان اپارتمانی وخصوصیات ویژه آنان
[ سه شنبه بیست و هفتم اسفند 1387 ] [ 23:41 ] [ حسین همدانیان ]
[ سه شنبه بیست و هفتم اسفند 1387 ] [ 23:8 ] [ حسین همدانیان ]

آشنایی با ابزار و وسایل گل‌آرایی

گل آرائی(1)


وسایل مورد استفاده در کار گل‌آرایی عبارت است از:

1) انبردست؛

2) قیچی باغبانی؛

3) کاتر(CUTTER) یا چاقوی اره‌ای، برای بریدن اسفنج یا فوم؛

4) قیچی تیغ بر که معمولاً برای گل رز استفاده می‌شود؛

5) کپسول‌های آب، برای نگهداری گل‌های ظریف مانند ارکیده و آنتریوم و لیلیوم؛

6) سیم، با سایزهای مختلف؛

7) سیم نوری، برای بستن فوم یا اسنفج، نام دیگر آن سیم مرغی است؛

8) انواع چسب (چسب چوب، آکواریوم و نواری)؛

9) انواع فوم‌ها؛ فوم‌های سفید معمولاً در گل‌آرایی خشک و فوم‌های سبز برای گل‌آرایی طبیعی استفاده می‌‌شود؛

10) انواع نوارها، برای تزئین گل‌آرایی؛

11) سیم‌چین برای جدا کردن گل‌ها از ساقه‌ی اصلی؛

ظروفی که در کار گل‌آرایی استفاده می‌شود عبارتنداز:

1) ظروف سفالی در طرح‌های مختلف؛

2) ظروف چینی یا سرامیک؛

3) ظرف شیشه‌ای؛

4) ظروف نافرم در گل‌آرایی فانتزی، گل‌آرایی خشک و روستایی؛

5) وسائلی که از طبیعت گرفته می‌شود مانند بیس (مقطع) تنه‌ی‌ درختان، ساقه‌های کوچک چوبی، قارچ‌ها، پوسته‌ی تنه درختان و خزه؛

6) ظروف مسی و برنجی یا سیلور. ظروف مسی در گل‌آرایی باغچه‌ای استفاده می‌شود؛

7) ستون و گلدان‌های سنگی؛

8) سبدها، که معمولاً دور آن‌ها را با پوشال می‌پوشانند.

با توجه به اینکه، ستون و گلدان‌های سنگی بوسیله‌ی آب خراب می‌شوند. بهتر است که فوم را ابتدا درون یک ظرف دیگر بگذاریم بعد آن را در گلدان قرار دهیم و یا آنکه روی سنگ را با وارنیش بپوشانیم تا آب بر آن اثر نکند. در رابطه با ستون‌ها و ظروف چوبی هم به همین ترتیب عمل می‌شود.

در استفاده از ظروف شیشه‌ای در کار گل‌آرایی بهتر است از پایه‌های سه شاخه یا پلاستیکی استفاده کنیم، لذا پایه را با حسب آکواریوم به درون ظرف می‌چسبانیم و فومی را که از قبل خیس شده به اندازه ی ظرف برش می‌دهیم (با کاتر یا چاقو) و آن را روی سه پایه در درون ظرف ثابت می‌کنیم، سپس برای مشخص نبودن اسفنج، روی آن را با خزه یا سنگ‌های تزئیی می‌پوشانیم.

برای گل‌آرایی خشک لزومی به گذاشتن فوم در درون ظرف نیست ولی در گل‌آرایی طبیعی یک اسفنج خیس شده را در داخل ظرف می‌گذاریم.

هم‌چنین در گل‌آرایی، اسفنج را بوسیله سیم مرغی می‌بندیم و برای فرو نرفتن این سیم به درون فوم چند ساقه را چیده و در کنار اسفنج قرار می‌‌دهیم و سیم نوری را کامل به دور اسفنج می‌بندیم و از پشت با سیم‌های کوتاه آن را محکم می‌کنیم. سپس اسفنج را روی یک سه پایه در درون ظرف می‌گذاریم و روی آن را خزه و پوشال می‌گذاریم.

برای آماده کردن بیس یا ظروفی که دهانه آنها تنگ است فوم را در روی دهانه آن‌ها قرار می‌دهیم با چسب آن را محکم کرده و چند شاخه گل را سیم پیچی کرده و بر روی آن قرار می‌دهیم و تزئین می‌کنیم. ساقه‌ی گل‌هایی مانند رز را که ظریف هستند را از دو طرف سیم‌پیچی می‌کنیم.

هم‌چنین ساقه‌های محکمی، درون ساقه‌های نرم و توخالی گل‌هایی مانند شیپوری قرار می‌دهیم تا کار گل‌آرایی با دوام‌تر باشد.


موضوعات مرتبط: طرز ساخت گلهای مصنوعی
[ دوشنبه بیست و ششم اسفند 1387 ] [ 1:14 ] [ حسین همدانیان ]
سفر با خاطری آسوده

 

گیاهان آپارتمانی

هر ساله هنگام تعطیلات و مسافرت ها خانواده هایی که در فضای داخل خانه شان تعدادی گیاه آپارتمانی را پرورش می

 

دهند ، همواره دل نگران آبیاری آنها می شوند. برخی مسئولیت آبیاری را به همسایه و یا فامیل خود می سپارند ولی

 

بعضی دیگر که چنین امكانی را ندارند، به هنگام برگشتن با گیاهانی پژمرده روبه رو می شوند. در صورتی که می توانند با

 

به کارگیری یكی از چند راهكار زیر با خیالی آسوده به سفر بروند.

 

(1)  گلدان ها را کف حمام یا آشپزخانه بچینید و سطلی حاوی آب را در کنار هر گلدان و در سطحی بالاتر از آن قرار دهید.

 

پارچه ای نخی به اندازه یك متر یا بیشتر و به عرض حدود پنج سانتی متر آماده کنید و یك سر آن را از کنار

 

گلدان به داخل خاك فرو کنید. سر دیگر را در سطل پر از آب قرار دهید. به این ترتیب  دستمال پارچه ای همواره آب را به

 

خود جذب می کند و آب آرام آرام به داخل خاك گلدان منتقل می شود.

گیاهان آپارتمانی

(2) در داخل وان حمام یا در یك لگن بزرگ، کمی آب بریزید و چند آجر در کف آن و در داخل آب قرار دهید. سپس گلدان ها

 

را بر روی آجرها بچینید. توجه داشته باشید، گلدان ها به طور مستقیم درون آب قرار نگیرند و در ضمن در کف هر یك از

 

گلدان ها نیز حداقل چند سوراخ وجود داشته باشد.

 

(3) یك تكه حوله یا پتوی کوچك مستعمل را در کف وان یا لگن بزرگ قرار دهید. داخل وان یا لگن را به ارتفاع دو الی سه

 

سانتی متر آب بریزید. گلدان ها را بر روی حوله یا پتوی مرطوب قرار دهید یا آن که نیمی از یك تكه حوله بزرگ

 

را درون لگن و یا سینی بزرگی قرار داده و گلدان ها را روی آن بچینید. سر دیگر حوله را در داخل ظرف گود

 

دیگری که با آب پر شده است بگذارید. توجه داشته باشید ظرف دوم باید در سطحی بالاتر از ظرف اول قرار گیرد. در

 

ضمن اندازه ظروف را با توجه بهابعاد گلدان ها و گیاه درونشان انتخاب کنید.


موضوعات مرتبط: روش نگهداری گیاهان اپارتمانی
[ دوشنبه بیست و ششم اسفند 1387 ] [ 0:50 ] [ حسین همدانیان ]

 

نکاتی چند در مورد نگهداری گل های آپارتمانی


از قدیم گفته اند « عقل سالم در بدن سالم » است. در این جمله منظور از عقل همان روان ، و روحیه سالم و سرحال داشتن و پر انرژی بودن است.

 آلودگی هوا  همان طور که بر روی تنفس ( اکسیژن رسانی) و جریان خون، قلب، مغز و ... اثر می گذارد، روان انسان را نیز درگیر می کند. در این زمینه تحقیقاتی نیز به عمل آمده که نتایج آن را در برخی از روزنامه ها و مجلات تحت عنوان « افسردگی همه گیر» مطالعه کرده ایم. انسان موجودی طبیعت گراست و می تواند با محیط، مبادله انرژی داشته باشد؛ بنابراین هر قدر محیط سالم تر، زیباتر و آرام تر باشد این تبادل به نحو مفیدتری صورت خواهد گرفت.

رنگ سبز، رنگ بودن، گرمی، آرامش، مهربانی و دعوت کننده است. رنگی که خداوند با طیف بسیار گسترده ای آن را در جای جای طبیعت گسترده است و این گستره زیبایی، پیام آور آرامش و سلامتی است. افسوس که ماشینیزم، بهره وری انسان را از این نعمت محدود ساخته است. اما با این محدودیت و آلودگی رو به افزایش چه باید کرد؟ آیا گل ها و گیاهان آپارتمانی می توانند جایگزینی مناسبی برای این نعمت باشند؟ و ما انسان ها چگونه می توانیم از وجود این گیاهان برای تقویت روح و روان خود استفاده کنیم؟

« در آپارتمان های امروزی به علت نبود نور و انرژی کافی، گیاهان دست ساز و بی جان جای گیاهان طبیعی را گرفته اند که نه آب می خواهد، نه کود و نور؛ و به راحتی قابل شستشو است. برقراری ارتباط با چنین وسایل بی جان به مراتب سخت تر از جانداران سبز و با نشاط است. لطافت و سرزندگی یک گیاه زنده و جاندار به راحتی می تواند ما را به سوی خود دعوت کند و اگر ما راه های کسب انرژی را بیاموزیم و بتوانیم با دنیای درون خود ارتباط برقرار کنیم، به راحتی پاسخگوی این دعوت خواهیم بود. ما می توانیم با گیاهان صحبت کنیم، درددل کنیم و به زبان دیگر همنشینی داشته باشیم. وقتی در فضای کوچک آپارتمان خود پنجره را به هوای چند گلدان باز می کنیم، خودمان هم کمی هوای تازه استنشاق می کنیم ( البته اگر مه و دود نباشد).

ریزش برگ های کهنه و قدیمی و رویش مجدد برگ های نو الگویی است برای بازسازی، تلاش و سازندگی ما که همنشین این موجودات با طراوت و سرشار از زندگی هستیم. اگر گلدانی در منزل دارید حتماً این کلمات برایتان معنادارتر خواهد بود زیرا مأنوس شدن با این مخلوقات زیبای بی کلام، بسیار لذت بخش خواهد بود. به طوری که اگر آفتی به خاک یا برگ های گیاهتان بیفتد ناراحت می شوید و درصدد رفع آن برمی آیید، به مغازه های مختلف سر می زنید تا چاره ای بیابید و وقتی که گل و گیاهتان را مجدداً سرحال می بینید، گویی دوباره انرژی گرفته اید و خوشحال می شوید. این همان احساسی است که مزرعه داران، کشاورزان و کسانی که در دل طبیعت زندگی می کنند، بارها و بارها تجربه کرده اند؛ ولی با مقیاسی کوچک تر و شهری. وقتی نمی توانیم گلستان داشته باشیم، چرا خود را از گل محروم نماییم؟

با کمک تکنیک های گوناگون، با چگونگی ارتباط با دنیای درون خود – که هنوز متداول نشده– آشنا شوید تا نیازهای ناشناخته درون خود را ملموس، و از سطح ناهوشیار به سطح هوشیار خود منتقل سازید. در این صورت است که می توانید با دنیای گیاهان رابطه برقرار کنید. زیرا آن هنگام است که زبان سکوت را فرا گرفته اید.

با چشم دل ببینید و با گوش جان بشنوید. به خصوص برای افرادی که تنها زندگی می کنند، نگهداری گیاه در چهار دیواری خانه بدون حیاط بسیار مفید خواهد بود. مونس و همدمی که آزار رسان نیست. آسیب ها و زخم های عاطفی و روانی را نه تنها نمک پاش نیست بلکه مرهمی بی دردسر است. انرژی دهنده ای که توقع و انتظارات عصبی ندارد و شما را نمی آزارد. با شما مهربان است و همراه سکوتش دریایی از آرامش را به شما هدیه می کند.

شرایط نگهداری بعضی از گیاهان آپارتمانی

 فیکوس ، بنجامین ، آگلونما ، دراسنا، دیفن باخیا ، اسپاتی فیلم، تپوس، برگ انجیری ، فیلودندرون ، گوش گرگی یا سینگونیوم، سانسوریا و فیکوس الاستیکا ( فیلتوس) نام چند گیاه آپارتمانی است.


فیکوس بنجامین

شامل انواعی مانند بنجامین سبز، ابلق، سیلور، زعفرانی، آمستر، شیدا، پرتقالی و مینیاتوری است. این گیاه به مکانی پر نور نیاز دارد که بهترین محل برای آن پنجره های جنوبی و نور غیر مستقیم از پشت پرده است. آبیاری این گیاه در تابستان باید هفته ای دوبار و در زمستان هفته ای یک بار باشد. بنجامین در تابستان، یک روز در میان احتیاج به اسپری آب روی برگ هایش دارد تا رطوبت نسبی اش تأمین شود. مهندس مهدی بابایی، مسئول دفتر فضای سبز شهرداری منطقه چهارده درباره شرایط نگهداری سایر گیاهان آپارتمانی چنین می گوید:

آگلونما گیاهی بوته ای است. بهترین شرایط نوری برای این گیاه، پشت پنجره های شمالی و مکان های کم نور است. برای تأمین رطوبت نسبیِ، این گیاه در تابستان باید هر روز اسپری آب شود و در زمستان هر دو روز یک بار. اما دراسنا که شامل دراسنای بلالی سبز، در اسنای بلالی ابلق، دراسنای پرچمی و دراسنای قرمز است، باید پشت پنجره های جنوبی گذاشته شود تا از نور غیرمستقیم استفاده کند. این گیاه باید در تابستان هفته ای دو بار آبیاری شود. اما فاصله بین دو آبیاری با توجه به شرایط دمایی باید به گونه ای تنظیم شود که سطح خاک گلدان خشک باشد.

دیفن باخیا یا سُم برگ از نظر شرایط نوری همانند دراسنا است، اما آبیاری آن در تابستان هر چهار روز یک بار و در زمستان هر ده روز یک بار کفایت می کند و رطوبت نسبی این گیاه در تابستان باید یک روز در میان از طریق اسپری روی برگ ها تأمین شود.

پتوس یکی دیگر از گیاهان آپارتمانی است که شامل دو نوع سبز و ابلق است. این گیاه به نور حساسیت زیادی نشان می دهد و حتی در محیط هایی با نور کم می تواند به رشد خود ادامه دهد. آبیاری پتوس در تابستان هفته ای دوبار و در زمستان هر ده روز یک بار کفایت می کند اما به جهت حفظ طراوات و شادابی برگ ها باید هر روز اسپری آب کم املاح انجام شود.


اما نگهداری گیاهان آپارتمانی، مشکلاتی را هم با خود به همراه دارد. دو مشکل عمده ای که اکثر گیاهان آپارتمانی در تهران با آن مواجه هستند یکی وجود توده های متحرک سفید رنگ با پوشش آردی به نام شپشک آردآلود است. این حشره از شیره پرورده گیاه تغذیه کرده و باعث افت گیاه می شود. شیوه مبارزه با این حشره، استفاده از سموم تماسی مانند مالاتیوم، دیازنیون، گوزاتیون به صورت وتاول(پودر) به نسبت به یک قاشق مرباخوری ( دو سی سی در یک لیتر آب به اضافه پنج تا شش قطره مایع ظرفشویی ) است که باید روی سطح برگ ها و پشت آنها اسپری شود و در صورتی که مؤثر واقع نشود باید دو هفته بعد تکرار شود. اما نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که با عنایت به این که این حشرات از شیره گیاهی تغذیه می کنند، می توان از سموم سیستمیک نیز جهت مبارزه استفاده کرد.

دومین مشکل، وجود کرم خاکی یا خرخاکی داخل خاک گلدان هاست که این امر با توجه به وجود این گیاهان در داخل آپارتمان باعث کثیفی محل سکونت و بد منظر شدن اطراف گیاه می شود. روش مبارزه با این مشکل استفاده از سموم سوین یا لیندین ( وتاول پودری) به نسبت یک قاشق مرباخوری در یک لیتر آب است. این آب باید به عنوان آب آبیاری روی سطح خاک استفاده شود.

بدون تردید رعایت نکات علمی برای نگهداری از گیاهان آپارتمانی و فراهم کردن شرایط مناسب زیستی برای این گیاهان، تأثیر به سزایی در رشد، پرورش، سبزی و طراوت آنها دارد، اما نباید این نکته را فراموش کرد که گیاهان همانند ما انسان ها دارای احساسات و عواطف هستند و احساس ما را نسبت به خودشان به خوبی درک می کنند. اگر ما یاد بگیریم که جمله های تأکیدی مثبت را برای خود نهادینه کنیم ، بهتر می توانیم این نعمت های الهی را باور کرده، با آنها ارتباط برقرار کنیم و بهره وری مثبت داشته باشیم.

بیایید احساسات خود را به آزمون بگذاریم، امتحان کنیم و نتیجه اش را ببینیم. به طبیعت روی آوریم. اگر نمی توانیم باغ و باغچه داشته باشیم، سبزی هر چند کوچک را در گلدان های گلی به خانه هایمان دعوت کنیم. به امید روزی که لطافت این سبزی روح و روان ما را فراگیرد.


فیلودندرون اکسی کاروم یافیلودندرون

 اسکاندنس

(HEARTLEAF PHILODENDRON (PHILODENDRON SCANDENS


این گیاه بومی آمریکای جنوبی، احتمالاً رایج ترین و شناخته شده ترین گیاه آپارتمانی است. نام های دیگر آن WEATHEART VINE و PARLORIVY است. برگ های آن به طول 8– 12سانتیمتر، قلبی شکل و به رنگ سبز براق تیره است. ریشه هوائی و بالا رونده دارد و در هر شرایطی رشد می کند چون با تغییرات درجه حرارت و نور حساسیت زیاد نشان نمی دهد. به همین دلیل برای نگهداری در آپارتمان مناسب است و نگهداری آن برای مبتدیان باغبانی نیز آسان است.

برای ایجاد محیط مناسب باید قیـّمی را که ارتفاع آن از گیاه بلندتر باشد، در پای بوته فرو کرد و دور آن را با خزه پوشاند و بوته را به قیم بست تا به تدریج ریشه نابجا به داخل خزه فرو کند و خود را بالا بکشد؛ همچنین می توان اجازه داد گیاه به خودی خود رشد کند و از گلدان به پایین سرازیر شود.

نگهداری

درجه حرارت – به طور کلی در حرارت کمتر از 10 – 15درجه در زمستان از بین می روند.

نور– تمام انواع فیلودندرون ها باید از تابش مستقیم آفتاب محفوظ بمانند، محل نیم سایه مناسب است (جای این گلدان در لبه پنجره یا لبه میز مناسب است).

آبیاری – در تمام دوره ی رشد، آبیاری  مرتب لازم است و آب مازاد زیر گلدان را باید خالی نمود. در زمستان هفته ای یک یا دو بار آبیاری کافیست. بهتر است اجازه دهید بین دو آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود.

رطوبت هوا – سطح برگ ها را بایستی به طور مرتب حتی دو مرتبه در روز در تابستان اسپری نمود و در زمستان چنانچه در اطاق گرم نگهداری شود، یک مرتبه در روز اسپری می نمایند.

برگ های فیلودندرون باید هر روز با غبار پاش مرطوب شود و با آب ولرم به وسیله ی اسفنج آن را تمیز نمود.

مقدار کود آن باید متناسب باشد. در غیر این صورت رشد آن نامطلوب و برگ ها خشن و درشت و زننده خواهد شد.

تغییر گلدان – هر دو تا سه سال یک مرتبه تغییر گلدان می دهند.

تکثیر – قلمه های آن در آب ریشه می دهد و آنهایی که ریشه ی هوایی می دهد، آن را همراه با جوانه ی اصلی در گلدان می کارند همچنین از طریق کاشت بذر، آن را در اردیبهشت ماه تکثیر می کنند.

آفات – کنه قرمز آفت مهم آنست. با محلول دو در هزار مالاتیون هر 15 روز یک مرتبه در بهار و تابستان سمپاشی می کنند. اسپری با آب ساده نیز بسیار مؤثر است.

 

آگلونما

(AGLAONEMA TREUBII)

گیاه بسیار زیبایی است با برگ های ابلق، از خانواده آراسه. ساقه ها کوتاه و برگ های بیرون آمده از غلاف ، نیزه ای شکل و خم شده به طرف پایین با طول 12 تا 15 سانتیمتر (که گاه تا 20 سانتیمتر نیز می رسند)؛ مقاومت خوبی در برابر سایه و خشکی دارد .

آگلونما در حدود چهل گونه گیاه علفى در هند و مالزى دارد كه برخى از آنها به خاطر داشتن برگ هاى ابلق به عنوان گیاه زینتى در گلخانه ها نگهدارى مى شوند.

رایج ترین آنها دو نوع A.PICTA و A.TREUBII است. «آگلونما پیكتا» از مالزى آورده شده و داراى برگ هایى به رنگ سبز تیره با لكه هاى سفید به موازات رگبرگ هاى فرعى است. اما «آگلونما تروبى» كه از جزایر سلب آورده شده گیاه زیباترى با برگ هاى كشیده و مقاوم به رنگ سبز روشن با لكه هاى خاكسترى مایل به نقره اى است و در باغچه هاى آپارتمانى جلوه خاصى دارد.

در صورتی که مدت درازی از آن مراقبت شود تنها یک میوه خواهد داد.


نیازها


نور:

به نور کافی احتیاج دارد، از آفتاب مستقیم بیزار است و تقریباً در همه جای آپارتمان که مقداری نور طبیعی داشته باشد می ماند .


دما:

در زمستان باید در داخل خانه نگهداری شود؛ حداقل دماى قابل تحمل این گیاه تا 15 - 10 درجه سانتیگراد است . در زمستان که رشد گیاه کندتر می شود باید آب آن را تقلیل داد و از نگهداری گیاه در نزدیکی شوفاژ یا بخاری خودداری نمود.


آبیاری:

اجازه دهید در بین دو آبیاری  سطح خاک گلدان خشک شود زیرا آب زیادی باعث پوسیدگی گیاه می شود.

(آگلونما تروبی احتیاج چندانى به نور و روشنایى ندارد. در بهار و تابستان هر دو هفته یك بار نیاز به كود محلول دارد. سطح خاك نیز باید همیشه نسبتاً مرطوب نگه داشته شود.)


رطوبت هوا:

برگ هاى آگلونما نسبت به خشكى هوا حساس هستند و بهتر است در آپارتمان هاى گرم و خشك هر روز سطح برگ ها با آب اسپرى (ریز) شود.


خاک:

مخلوط خاک گلدانی (خاکبرگ، ماسه ، پیت، خاک باغچه) با قابلیت نفوذ خوب (به طور کلی خاك غنى از خاكبرگ و اسیدى را مى پسندد).


تکثیر:

تكثیر این گیاه عمدتاً در فصل تابستان صورت مى گیرد. مانند دیفن باخیا  تکثیر می شود یعنی هم می توان ساقه بدون برگ را به صورت افقی در ماسه کاشت یا قلمه برگدار را کاشت یا از جوانه هایی که از خاک خارج می شوند استفاده کرد. باید دقت کرد که نباید هوا به ریشه برسد، بنابراین خاک اطراف ریشه را کاملاً فشرده می نمایند.


تغییر گلدان:

هر سه سال یک مرتبه در فصل بهار گلدان را عوض می کنند و این در موقعی است که ریشه، دو سوم فضای گلدان را اشغال کرده باشد.


نکته:

اگر برگ ها خیلی آویزان هستند برگ ها را دسته کنید و چند روز درون روزنامه بپیچید تا برگ ها شکل ایستاده به خود بگیرند .


مشکلات نگهداری گیاه

- برگ ها پژمرده و نوک آنها قهوه ای می شود. علت آن کمی رطوبت هوای اطراف گلدان است.

- برگ ها مجعد و پیچیده می شود و لبه برگ ها قهوه ای می گردد. علت آن سردی بیش از اندازه هوا و کمی رطوبت هوای اطراف گلدان است.

- برگ ها روبه زردی می گذارد و لکه های سفیدی در سطح آن ظاهر می گردد. علت آن هجوم کنه های بسیار ریزی است که در محل دمبرگ و زیر آن وجود دارد. برای جلوگیری از آن باید با مالاتیون دو در هزار یک مرتبه در هفته از اول بهار سمپاشی نمود. همچنین غبار پاشی سطح و زیر برگ ها با آب ولرم باید به طور مرتب انجام گیرد.

منابع

HTTP://ANZALIFLOWERS.PERSIANBLOG.COM

WWW.SHARGHNEWSPAPER.COM

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی - بنجامین

بنجامین ( BENJAMINA )


گیاهی بسیار زیباست از خانواده انجیر ( موراسه ) که برگ های کوچک با رنگ سفید و سبز به صورت ابلق در آن دیده می شود. معمولاً بنجامین را به دلیل حساسیت بالا و مقاومت کم در برابر عوامل محیطی روی فیکوس بنجامین (عکس زیر) پیوند می زنند تا مقاومتر شود که در صورت مشاهده برگ های سبز یکنواخت بهتر است قطع شوند تا گیاه ابلق بهتر رشد کند.

نیازها

نور : به نور بیشتری نسبت به سایر گیاهان آپارتمانی نیازمند است اما تابش مستقیم آفتاب را تحمل نمی کند (معمولاً بهترین نور حالتی است که گلدان در زیر سایه بان جنوبی طوری قرار گیرد که آفتاب به گلدان گیاه برسد اما به برگ های گیاه آفتاب نتابد و برگ ها در سایه ( نور کامل ) باشند.

نکته : چون بنجامین نسبت به تغییر عوامل محیطی بسیار حساس است و با کمترین تغییری برگ های آن ریزش می کند از چرخاندن و جا به جایی گلدان بپرهیزید.

هنگامی که گیاه تازه خریداری شده را به خانه می آورید برخی از برگ های آن زرد یا قهوه ای می شوند؛ انتظار نداشته باشید برگ های زرد یا قهوه ای یا ریخته ، مجدداً رشد کنند؛ در عوض بهتر است مراقبت کنید که محیط گیاه کاملاً مناسب باشد. برگ هایی که از این پس می رویند می توانند رشد و نمو خوبی داشته باشند.

دما : حداقل درجه حرارت در زمستان 15 و در تابستان حداکثر 24 درجه. در زمستان حتماً باید در اتاق نگهداری شود (نسبت به سرما حساس است) .

آبیاری : در بین دو آبیاری اجازه دهید تا سطح خاک خشک شود ( باید به اندازه یک انگشت در زیر خاک را بازدید نمود، اگر خشک بود باید آبیاری بعدی صورت گیرد ). معمولاً در خانه ها به دلیل عدم رعایت این مسئله و آبیاری بیش از اندازه گیاه از بین می رود. بهتر است از آبی که چند ساعت در محیط بوده و هم دمای محیط است برای آبیاری استفاده شود، هرگز با آب سرد آبیاری نکنید .

خاک : بهترین خاک کمپوست ( خاکبرگ ) یا کود حیوانی یا خاک لوم است [مخلوطی از شن ، رس و مواد آلی ( برگ پوسیده ) ] .

تکثیر: تکثیر این گیاه در آپارتمان مشکل است؛ برای تکثیر از قلمه هایی که حداقل یک برگ همراه دارد استفاده شود.

نکته مهم : برای اشخاصی که در نگهداری گیاهان آپارتمانی تازه کار هستند نگهداری بنجامین توصیه نمی شود زیرا گیاه خیلی حساسی است. فیکوس بنجامینا (انجیر گریان) که بومی هندوستان است، چنانچه در شرایط مساعد محیطی قرار بگیرد گیاهی است که به سرعت محیط را از آن خود می کند و به سایر گیاهان اجازه رشد نمی دهد. در واقع بزرگترین درختی که در جهان وجود دارد نوعی فیکوس است که در هند واقع شده و مساحتی حدود 2 میلیون متر مربع را در بر گرفته است! (عکس تزیینی است)

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی - یوکا

(YUCCA ELEPHANTIPES)

گیاهی است زیبا از خانواده آگاواسه با برگ های کشیده و خنجری نوک تیز و به رنگ سبز ؛ این گیاه دو گونه دارد یکی که فاصله برگ ها در آن زیادتر است و گل نمی دهد و این نوع برای آپارتمان بیشتر توصیه می شود و نوع دیگر که فاصله برگ های آن کمتر است و گل هایی به شکل زنگوله واژگون و سفید و کرم رنگ می دهد و برای کشت در باغچه مناسبتر است.

هر دو گونه را می توان هم در آپارتمان و هم در باغچه نگهداری کرد.

این گیاه نسبت به شرایط نامساعد نور، دما و هوا بسیار مقاوم است و در هر جای خانه می توان از آن استفاده کرد و به همین دلیل در اکثر خانه ها دیده می شود.

نیازها

نور : به نور کافی احتیاج دارد، در آفتاب کامل می توان آن را نگهداری کرد؛ ولی در سایه پس از مدتی گیاه بد شکل می شود و فاصله برگ ها زیاد می گردد .

درجه حرارت: درجه حرارت مطلوب در زمستان 10 تا 16 درجه سانتیگراد است و در تابستان محتاج به نگهداری در خارج از اتاق است ولی کلاً از نظر دما در هر فصلی می توان آن را در اتاق یا خارج از خانه نگهداری نمود ( نسبت به سرما مقاوم است ).

آبیاری : در تابستان آن را همیشه مرطوب نگهدارید و هر 2 تا 3 روز یکبار آبیاری نمایید. در زمستان بین دو آبیاری اجازه دهید تا سطح خاک گلدان خشک شود.

کلاً اکثر گیاهان چون در زمستان به علت دمای پایین رشد نمی کنند به آب کمی نیازمند هستند.

خاک : خاک مناسب خاک لوم است که مخلوطی از شن رس و مواد آلی است.

تکثیر : جدا کردن پاجوش ها ( پا گیاه ) در بهار از گیاه مادر و کاشتن آنها. کاشتن قلمه در شن و ریشه دار کردن آن که در اوایل بهار بهتر جواب می دهد. البته اگر جوانه انتهایی گیاه را ببرید گیاه پس از مدتی در قسمت جوانه انتهایی دو یا سه شاخه می شود که از آنها می توانید برای قلمه زدن استفاده نمایید .

 

لیندا ( ELEPHANT FOOT TREE )

NOLINA RECURVATA (BEAUCARNEA)


این گیاه به نخل دم اسبی و لیندا مشهور است اما نام علمی آن BEUCARNEA RECURVATA است. بومی جنوب غرب آمریکا و مکزیک است و به زندگی بیابانی عادت دارد. برگ های آن باریک و کشیده و ضخیم و مقاوم ، مجنون و آویزان و فنری است. این برگ ها سطح مقطع کمی دارند تا مانع از هدر رفتن آب گیاه شوند. حالت زیبای آن ناشی از سرازیر شدن برگ ها به طرف پایین بخصوص در سنین بالاست. انتهای ساقه ضخیم می شود و شکل عجیبی به خود می گیرد و نام انگلیسی آن به معنی پای فیل به همین علت است. پایه بسیار بزرگ و ورم کرده گیاه، آب را در خود ذخیره می نماید.

ارتفاع لیندا ممکن است به دو متر هم برسد. با بالا رفتن سن گیاه از ساقه آن جوانه هایی می روید که به خاطر حفظ شکل و فرم آن باید فوراً حذف گردند.

نگهداری از آن برای باغبان های آماتور نیز ساده است.


نیازها


نور :

در نور کامل بهترین رشد را دارد، اما گیاه خود را به نور متوسط هم عادت می دهد و در نیم سایه نیم آفتاب هم رشد خوبی دارد. هر چند وقت یکبار گلدان را به محل پر نور ببرید. کلاً سعی کنید نور آن کافی باشد (نور مستقیم آفتاب ارجحیت دارد).


دما :

حرارت مناسب برای این گیاه، «بسیار گرم» است. اما با حرارت متوسط هم تطبیق می یابد (اگر در محل خنک پرورش یافته است بهتر است به ندرت آبیاری شود).

در زمستان حرارت 10 تا 13 درجه برای آن مناسب است. در صورت افت دما آبیاری را قطع کنید.


آبیاری :

چون این گیاه توانایی نگهداری آب را در درون خود دارد، باید گذاشت تا خاک گلدان ، بین دو آبیاری، تقریباً به طور کامل خشک شود. سطح رطوبت نیز بهتر است پایین نگه داشته شود.

جهت مرطوب نگهداشتن گلدان 2 تا 3 بار در هفته در تابستان آبیاری نمایید. در بهار و پاییز هفته ای یکبار و در زمستان به آن هر سه هفته یکبار آب دهید. در زمستان و دمای پایین در صورت آبیاری زیاد از اندازه، برگ ها ریزش می کنند.


خاک :

بهترین خاک خاک لیمونی است ( ترکیبی از رس ، شن ، مواد آلی که بهتر است در مواد آلی از خاک برگ بیشتری استفاده شود تا خاک کمی از لوم سبکتر باشد )

برای تعویض گلدان همیشه یک ترکیب سبک - با شن و ماسه - انتخاب کنید که زه کشی خوبی داشته باشد... قرار دادن گیاه در گلدان بزرگ تر، باعث رشد گیاه می شود.


تکثیر :

کاشت بذر در خاک پیت در هوای گرم یا ریشه دار نمودن جوانه های ظاهر شده روی ساقه ؛ البته تکثیر این گیاه برای آماتورها و در منزل بسیار دشوار و تقریباً ناممکن است.


نکته:

برگ های مرده ی انتهای گیاه را جدا کنید.

حداکثر سالی یک بار...با استفاده از محلول 10-10-10

منابع

WWW.ANZALIFLOWERS.PERSIANBLOG.COM

HTTP://WWW.ALWAYS-ONLINE.COM/OWENS/PLANT/PONYTAIL.HTM

مراقبت از  گیاهان آپارتمانی - آماریلیس

نام علمی: هیپستروم HIPPEAS- TRUM

خانواده: آماریلیداسهAMARYL- LIDACAE

نام لاتین: آماریلیسAMARYLLIS

سرزمین مادری: آمریكای جنوبی

تعداد گونه ها: 75 گونه

رنگ گل ها: رنگ گل ها بستگی به واریته دارد. سفید، قرمز، ارغوانی و یا صورتی.

تكثیر:گیاهی است دارای پیاز، برای تكثیر آن به دو روش می توانیم عمل كنیم:

الف: كاشت بذر:بذرها را در بهار، زمانی كه درجه حرارت هوا معادل 16 تا 18 درجه سانتی گراد باشد به خاك بسپارید.

ب: كاشت پیاز: معمول ترین روش ازدیاد آماریلیس استفاده از پیاز آن است.

در این روش وقتی آماریلیس را تكثیر كنید رنگ گل ها ثابت می ماند (رنگ گل های ازدیاد یافته مطابق رنگ آماریلیسی خواهد بود كه پیازش را تكثیر كرده اید).

برای این منظور باید پیازچه ها را از هم باز كنید و آنها را زمانی كه گیاه در حال استراحت است به خاك بنشانید.

خاك مناسب:گیاهان پیازدار به خاك های سبك احتیاج دارند. برای آماریلیس مناسب ترین بستر مخلوطی است  از رس، ماسه، كود حیوانی پوسیده و خاكبرگ. این مواد را به نسبت مساوی با هم مخلوط كنید.

نور و گرما: گیاهی است تا حدودی گرما دوست و روشنایی پسند. نور مستقیم آفتاب باعث شكوفایی گلهایش می گردد.

آب:وقتی خاك خشك شد به آن آب بدهید.

كوددهی: فقط زمانی به آن كود دهید كه عمر گل هایش تمام شده باشد.

بعد از پایان دوره گل دهی هر پانزده روز یكبار به آن كود بدهید. از پاییز كه گیاه  استراحت زمستانه را آغاز می كند كوددهی را قطع كنید.

مراقبت های لازم:وقتی عمر گل ها تمام شد، آنها را از ابتدای ساقه گل دهنده قطع كنید. سپس به طور مرتب به آماریلیس آب و كود بدهید در این مدت باید گلدان در محل روشن قرار داشته باشد.

این كارها را به این دلیل باید انجام دهید كه پیازها و برگ هایش تقویت  شوند. اواخر تابستان یا اوایل پاییز برگهایش زرد می شوند. جای نگرانی نیست زیرا دیگر موقع استراحت گیاه است، اما پیازهایش سرحال و سالمند.

از این به بعد دیگر به آن آب و كود ندهید. گلدان را به محلی تاریك، خنك و خشك منتقل نمایید و برای مدت چند ماه آن را به حال خود بگذارید (تا اواخر دی ماه). دوباره در اواخر زمستان یا اوایل بهار باید كاری كنیم كه گیاه از خواب زمستانه بیدار شود.

مناسب ترین درجه حرارت برای بیدار شدن آماریلیس از خواب زمستانه، حرارتی معادل 16 تا 18 درجه سانتیگراد است.

در شرایط معمولی (در فضای باز) در اوایل بهار كه درجه حرارت به 16 تا 18 درجه سانتی گراد می رسد به آرامی آبیاری را شروع كنید (همه روزه به آن آب دهید). اما قبل از آبیاری، خاك های سطحی گلدان را عوض كنید.

هر قدر به زمان گل دهی نزدیك می شوید فواصل آبیاری را بیشتر كنید (دو روز در میان و در موقع گل دهی سه روز در میان).

گل دهی زودرس:با یك ابتكار و كمی صرف وقت می توانید آماریلیس را در فصل زمستان به گل دهی وادار كنید.

به این ترتیب كه:پیاز آماریلیس را برای مدت یك شبانه روز در آب ولرم قرار دهید. سپس پیاز را داخل گلدانی كه در آن ماسه ریخته اید بكارید (نیمی از پیاز خارج از ماسه باشد). ماسه را با مقدار كمی آب مرطوب نمایید و روی آن را با پاكت بپوشانید و در محل گرم (نزدیك بخاری یا شوفاژ) نگهداری كنید.

همه روزه پاكت را بردارید و به گلدان كمی آب دهید. در این صورت شاخه گل دهنده بهتر رشد می كند. پاكت را از روی گلدان بردارید و گلدان را به محل پر نور منتقل كنید.


آفات و بیماری ها

یكی از آفات مهم آماریلیس، كنه پیاز است. این حشره سفید رنگ، هشت پا دارد. كنه پیاز به پیاز گل خسارت می زند و موجب كم شدن رشد و زردی برگ ها می شود. ضمناً گل دهی گیاه متوقف می شود. برای حفاظت گیاهان از كنه ها، سمومی بنام كنه كش وجود دارند كه می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نگهداری پیاز گل در محل خنك و خشك موجب پیشگیری از انتشار این آفت می شود.

حشرات ریز دیگری به برگ ها حمله می كنند. در صورت مشاهده آفات ِ برگ خوار گلدان را از اتاق خارج كنید و روی برگ ها حشره كش بزنید.

گاهی آماریلیس در شرایط نامطلوب دچار بیماری می شود، مهمترین این بیماری ها، بیماری لكه برگی است.

این بیماری كه عامل قارچی دارد موجب ایجاد لكه های قهوه ای رو برگ می گردد. با استفاده از سموم قارچ كش عوامل بیماری زا را از بین ببرید.

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی - پپرومیا

PEPEROMIA


پپرومیا از گیاهان همیشه سبز و از خانواده ی پیپراسه (فلفلی ها) PIPERACEAE می باشد. دارای گونه های مختلف و اغلب دارای برگ گوشتی و نیمه گوشتی و جثه ای کوچک هستند. بیش از چهارصد گونه از این خانواده شناخته شده، منشأ این گیاهان، آمریکای جنوبی (برزیل) و آفریقای جنوبی و آفریقای مرکزی و به طور کلی مناطق گرمسیری است؛ حتی دیده شده که در مناطق گرمسیر روی تنه درختان می روید.

این گیاه اگرچه رشد سریعی ندارد، ولی در هر شرایطی در آپارتمان پرورش می یابد. معمولاً آنها را در تراریوم و باغ شیشه ای یا مجموعه ی گل های یک سبد پرورش می دهند.

اگرچه تعداد انواع این خانواده بسیار زیاد است، ولی فقط تعداد محدودی مورد توجه قرار گرفته و در آپارتمان ها پرورش داده می شوند و خاک آنها بایستی خاک پیت (خاک جنگل) باشد تا به خوبی رشد کند.

با توجه به شکل ظاهری و نحوه ی رشد، آنها را به سه گروه تقسیم نموده اند:

گروه اول: بوته ای که دارای دمبرگ های قرمز هستند و بعضی نیز برگ های گوشتی و قلبی شکل دارند .

گروه دوم: دارای ساقه های بلند و قرمز رنگ هستند و بعضی ساقه های گوشتی و برگ های گوشتی دارند و لبه ی برگ ها ارغوانی است و گاه سطح برگ با موهای بسیار ظریفی پوشیده شده است .

گروه سوم: گروه بالا رونده که به داربست یا قیم بسته می شوند و بالا می روند، یا این که از اطراف گلدان آویزان می شوند و دارای ساقه های قرمز و برگ های ظریف نقره ای و بعضی دارای برگ های سبز آبدار هستند و بخصوص برای گلدان های آویز بسیار مناسبند.

نگهداری

گیاه پپرونیا یك ساقه گل دهنده با شاتون های سبز رنگ تولید می كند كه ارزش زینتی ندارد. زمانی كه این گیاه به گل می رود كیفیت برگ ها و زیبایی گل های آن كمتر می شود. با حذف ساقه های گل دهنده می‌توان گیاه را به طور مرتب به حالت رویشی و نونهالی مشاهده كرد.

حرارت : این گیاه به سرمای زیاد مقاومت ندارد و حداکثر می تواند در زمستان 15 درجه سانتیگراد را تحمل نماید و در فصل رشد دمای 24 – 30 درجه برای آن بسیار مناسب است.

نور: مناطق پرنور یا نیمه سایه اطاق که دور از تابش مستقیم خورشید باشد، مناسب است. این گیاه در زیر اشعه ی چراغ فلورسنت پژمرده می شود.

آبیاری : این گیاه نیاز چندانی به آب ندارد. همیشه مقدار زیادی آب در برگ های آن وجود دارد و سطح خاک گلدان بین دو آبیاری باید کاملاً خشک شود، ولی نباید آبیاری آنقدر به تعویق بیفتد که برگ ها پژمرده شوند. در زمستان به آب ولرم نیاز دارد و مقدار آبیاری باید خیلی کمتر باشد.

ریشه آن سطحی است و گسترش چندانی ندارد و در هوای آلوده، زرد و خشک می شود. در صورت آب دادن زیاد اطراف یقه ساقه، موجب پوسیدگی آن می گردد.

رطوبت هوا : میزان رطوبت لازم حدود 50 درصد است. چنانچه رطوبت و حرارت و سرما از حد خود تجاوز نماید، لکه هایی بر روی سطح برگ ظاهر می گردد و برگ را بی حس می کند و برگ می افتد.

* هر دو ماه یک مرتبه سطح خاک گلدان را خراش دهید تا هوا به داخل آن نفوذ کند و در فصل بهار گلدان را در فضای آزاد در محلی سایه قرار دهید تا حالت طبیعی خود را به دست آورد.

خاک : هر اندازه قابلیت نفوذ خاک بیشتر باشد، ریشه و ساقه از پوسیدگی محفوظ خواهد بود. برای تهیه خاک، یک قسمت پیت، یک قسمت ماسه و یک قسمت خاک باغچه استفاده کنید و کف گلدان مقداری ماسه و سنگریزه بریزید.

تکثیر : پپرونیای ابلق یا سفید با قلمه های بذر و ساقه تكثیر می¬ شود؛ پپرونیای سبز با قلمه¬ های برگ و ساقه تكثیر می شود. پپرونیای معمولی که گیاهی است با برگ های چروكیده، كاملاً متفاوت با گیاهان دیگر این خانواده است و آن را به كمك برگ های كاملش تكثیر می كنند.

دستور کلی برای تکثیر: در بهار و تابستان از قلمه ی یک ساله گیاه استفاده نمایید. قلمه را به میزان 4- 5 سانتیمتر در ماسه ی شسته فرو کنید و در محلی که دمای آن 18 درجه باشد، در تاریکی قرار دهید. در مورد انواع گوشتی آن، برگ را روی سطح ماسه بخوابانید و روی آن ماسه شسته بریزید؛ پس از مدتی از انتهای رگبرگ ها ریشه ظاهر می گردد.

زمان مناسب برای تغییر گلدان، فصل بهار است و خاک مناسب برای آن مخلوطی از خاک چوب و تورب و ماسه است. گلدان را باید در محل کاملاً روشن و دور از اشعه ی مستقیم آفتاب قرار داد. در این صورت سنبله گل سفید یا کرم رنگی تولید می کند.

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی – بگونیا

 

 

بگونیاسه BEGONIACEAE

خانواده بگونیاسه با برگ‌های زیبا و رنگین توجه همه را جلب می‌كند. این خانواده از لحاظ ارقام و اعداد گستردگی فراوانی دارد. گرچه گفته می شود که این گیاه اولین بار در آمریکای جنوبی کشف شد، ولی ظاهراً گیاه نام خود را مدیون یک گیاه شناس فرانسوی به نام شارل پلومیهCHARLES PLUMIER است که برای مشاهده و مطالعه این گیاه که به فراوانی در هائیتی(جزایر کارائیب) می روید از اقیانوس اطلس عبور کرد. این گیاه نیز به نامMICHEL BEGON حاکم وقت آن جزیره، بگونیا نامیده شد.

منشأ بگونیا جنگل‌های گرم و مرطوب است. تنوع تعداد گونه‌ های بگونیا شناسایی آن را مشکل کرده است. خصوصیات خانواده بگونیاسه مربوط به عدم وجود تقارن برگی است، برگ‌های گیاهان خانواده بگونیا تقارن مشخصی ندارند.

بر اساس نوع ریشه، بگونیاها را به سه دسته تقسیم کرده‌اند

1- ریشه افشان؛

2- ساقه‌های قطور و ریزوم مانند؛

3- پیازی.

بگونیاها با ریشه‌های افشان

- ساقه كاملاً مشخص، نسبتاً قطور و بلند؛

- برگ‌ها به تناوب روی ساقه قرار دارند؛

- ریشه‌های افشان و نسبتاً سطحی دارند؛

- بی تفاوت به طول روز.

از آنجا كه این گیاهان به طول روز بی‌تفاوت اند در تمام فصول سال گلدار هستند.

بهترین و شاخص‌ترین بگونیاسه مربوط به زیر خانواده ریشه افشان، بگونیای سمپر فلورانس یا بگونیای همیشه گلدار است. برگ‌های سبز براق، گل‌های قرمز بسیار شفاف و ساقه کشیده دارد. این گیاهان در همه شرایط عمومی منازل و گلخانه‌ها، قابل کشت و کار و نگهداری هستند. ساقه‌های آن در داخل آب به راحتی ریشه می‌دهند و در داخل ماسه نیز خیلی سریع و کمتر از 7 روز ریشه می‌دهند. این بگونیاها انواع مختلفی دارند.

برای پرورش بگونیای همیشه گلدار، یک خاک مناسب با بافت متوسط، و محلی دور از تابش مستقیم آفتاب مناسب است.

بگونیاها با ساقه‌های قطور و ریزوم مانند

- ساقه مشخصی ندارند؛

- ساقه به شكل ریزوم تغییر شكل داده؛

- برگ‌ها رنگ‌ و شكل‌ متفاوتی دارند.

یكی از بگونیاهای برگ ریزوم‌ دار، بگونیای پشت برگ قرمز است كه سطح رویی برگ‌های آن حالت مخملی دارد. در بگونیاهای ریزوم‌دار، ساقه به شکل ریشه تغییر شکل داده است و برگ‌ها بر روی ریزوم‌ها به شکل‌های مختلف خود نمایی می‌کنند. بیش از 800 گونه بگونیا متعلق به این گروه می‌باشد که از نظر ریزوم و نقش و نگار برگ با هم متفاوتند.

بگونیای پشت برگ قرمز را نمی‌توان در منزل نگهداری کرد زیرا به خاک بسیار سبک و محیطی با رطوبت نسبی 70 تا 75 درصد نیاز دارد.

بگونیاهای ریزوم دار تحت نام عمومی بگونیا ركس شناخته می‌شوند (اولین بار ركس متوجه دو رگه بودن آنها شد). بگونیاهای دو رگه برگ‌های رنگین یا فلس‌های كركدار روی برگ‌ دارند. برخلاف دسته اول، به وسیله تقسیم ریزوم و قلمه ‌های برگی تكثیر می ‌شوند. علاوه بر این با برگ كامل هم تكثیر می‌ شوند.انواع بگونیاهای رکس عبارت اند از: بگونیای رکس نقره‌ای و بگونیای رکس قهوه‌ای.

بگونیاهای پیازی

این بگونیاها ساقه خودرویی به شكل پیاز دارند. پیازها از نوع پیازهای حساس به سرما بوده و در زمستان در انبار نگهداری می‌ شوند. دارای برگ‌های درشت و گل‌های رنگین هستند. این گیاهان كاربرد فضای سبزی و چشم اندازی دارند. در كشور ما بگونیای پیازی كم است، زیرا گیاه احتیاج به خاكی با PH اسیدی و تابستان‌ های مرطوب دارد ولی در كشور ما تابستان‌ها گرم و خشك است بنابراین در فضای سبز كشت و كار مناسبی ندارد.

بهترین شرایط برای نگهداری این گیاه، وجود یک خاک مرطوب کاملاً اسیدی و به دور از نور مستقیم آفتاب است. به دلیل سهولت در تولید گیاهان دو رگه، بگونیاها ارقام فراوانی دارند.

نکته:

وضعیت قرار گیری گل‌ها در بگونیاها طوری است که گل‌های نر و ماده بر روی یک بوته قرار دارند و از نظر همزمانی رسیدن دایره گرده و کلاله هیچ مشکلی نیست در نتیجه تولید بذر به وفور صورت می ‌گیرد. بگونیاهای همیشه گلدار به وسیله بذر به راحتی قابل تکثیر هستند.


موضوعات مرتبط: اشنایی با گیاهان اپارتمانی وخصوصیات ویژه آنان
[ دوشنبه بیست و ششم اسفند 1387 ] [ 0:45 ] [ حسین همدانیان ]
با گل ها به آرامی رفتار کن!

 

گل زنبق

در دومقاله ی قبل به نام های برای آنانکه به گل ها علاقه مندند و روش نگهداری گل های مختلف! مطالبی را راجع به نگهداری از گل ها ی مختلف بیان کردیم و به شما عزیزان پیشنهاد می کنیم ابتدا آنها را مطالعه کنید.

 

گل زنبق: این گل هم دارای شکوفه های متعدد بسیار کوچکی می باشد که به مرور زمان شکوفا خواهند شد. این شکوفه ها در عرض 2روز شکوفا می شوند. شکوفه های زیبا و آبی رنگ این گل در کنار لاله و سوسن از جذابیت خاصی برخوردار می شوند. هرچند عمر کوتاهی دارند اما به گلدان ها زیبایی و جذابیت خاصی می بخشند. آب را تا بالاترین حد گلدان بریزید و از ایجاد باکتری در گلدان جلوگیری کنید. در گلدان در حدود 3تا5روز عمر می کنند.

 

گل سوسن

 

گل سوسن: گرده افشانی گل سوسن می تواند سبب ایجاد لکه برروی لباس و مبلمان شود ، به همین دلیل پیش از اینکه آن را با گل های دیگر در داخل گلدان قرار دهید ، سعی کنید نرینگی آن را با دستمال به آرامی پا ک کنید. این کار را باید هرچند روز یک بار انجام دهید. کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در مقاله ی قبل به آنها اشاره شده درمورد این گل نیز رعایت کنید و دقت داشته باشید که گل سوسن براحتی پلاسیده شده و از بین می رود ، به همین دلیل هنگامی که آنها را در دست می گیرید باید مراقب باشید و آنها را به آرامی در دست بگیرید. شکوفه های این گل به ترتیب باز می شوند و شما می توانید گل هایی را که عمر خود را کرده اند و به ساقه اصلی نزدیک هستند را جدا کنید.

گل ارکیده

 

 

گل ارکیده: کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند . فقط توجه داشته باشید که این گل بسیار حساس بوده و به هیچ وجه نباید در معرض گاز اتیلن که از میوه ها، سبزی ها و مواد فاسد شده گل ها ساطع می شود قرار بگیرد.

 

 

 

گل سنبل

 

گل سنبل: کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند ، اما در ذهن داشته باشید که وقتی ساقه های آنها را می برید ، نوعی شیره گیاهی آزاد می کند که عمر سایر گل ها را کاهش می دهد. برای جلوگیری از این امر پس از کوتاه کردن ساقه ها آنها را در یک ظرف جداگانه قرار داده و پس از 12ساعت در کنار گل های دیگر بگذارید. در روش های گل آرایی به شیوه نوین گل سنبل را با پیاز و ریشه آن تزئیین می کنند. خاک را از روی ریشه گیاه می شویند تا از کثیف شدن آب جلوگیری شود.

 

 

 


موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی درباره گیاهان اپارتمانی
[ دوشنبه بیست و ششم اسفند 1387 ] [ 0:39 ] [ حسین همدانیان ]
* بزرگترین گل
بزرگترین گل مربوط به گیاه عجیبی است که زرآوند یا زنبق بدبو (Rafflesia arnoldii) نام دارد. این گیاه در جنگلهای آسیا رشد می کند. گلهای این گیاه نارنجی و قهوه ای هستند و لکه های سفیدی دارند. اندازه این گل 35 اینچ (حدود 90 سانتیمتر) است. Rafflesia یک گیاه انگلی میباشد. گیاه در واقع همین گل بزرگ است و برگ ، ساقه و یا ریشه ای در آن دیده نمی شود. این گل خود را به گیاه میزبان می چسباند و بدین طریق آب و مواد غذایی مورد نیاز خود را بدست می آورد. در زمان شکوفه دادن بوی بد و زننده ای از آن ساتع می شود (شبیه بوی گوشت فاسد) که این بو باعث جلب کردن حشرات و در نتیجه گرده افشانی گیاه می شود.

* بزرگترین گل آذین
گیاه Titan arum (Amorphophallus titanum) بزرگترین گل آذین را در بین گیاهان گلدار دارا می باشد. از نطر تکنیکی تفاوت آن با گیاه Rafflesia arnoldii این است که Titan arum یک گل منفرد نیست و در واقع خوشه ای از گلهای کوچک است که گل آذین نامیده می شود.
* بزرگترین میوه
میوه درخت نان صحرایی یا جک (Jackfruit) که در هند و سری لانکا می روید احتمالا بزرگترین میوه را در میان گیاهان دارد. میوه این درخت ممکن است حدود 50 پوند (حدود 22 کیلوگرم) وزن داشته باشد. میوه ، بیضی شکل ، زرد رنگ و خاردار است. مغز درونی آن قهوه ای با مزه ترش یا شیرین است. مغز این میوه را می توان هم خام خورد و هم به چند طریق آن را پخت.
* بزرگترین برگ
نخل ماداگاسکار یا نخل رافیا (Raffia) بزرگترین برگها را دارد. طول این برگها 40 فوت (22/1 متر) است. الیاف برگها برای سبد و حصیربافی و همچنین وصل کردن گیاهان به هم مورد استفاده قرار می گیرد.
* بزرگترین درخت
بزرگترین درخت دنیا ، درخت سکویای غول آسای کالیفرنیا است. این درخت در پارک ملی سکویا در شرق کالیفرنیا وجود دارد. این درخت همچنین بزرگترین موجود زنده جهان نیز هست!
بلندی این درخت حدود 83 متر و اندازه محیط آن حدود 31 متر است و حدود 2500 تن چوب دارد. گفته می شود این درخت تقریبا چهار هزار سال عمر کرده است.
* طولانی ترین عمر
درخت های کاج میوه درشت که در نوادا ، کالیفرنیا و آریزونا وجود دارند قدیمی ترین گیاه در دنیا هستند.
یکی از مسن ترین درختانی که تا کنون شناخته شده و در حال حاضر هم زنده است ، حدود 4600 سال عمر دارد. این درخت بیش از دو هزار سال قبل از میلاد حضرت مسیح روییده است.
* سمی ترین قارچ
قارچ کلاه یا فنجان مرگ احتمالا سمی ترین قارچ دنیاست. حتی قسمت کوچکی از این قارچ می تواند انسانی را بکشد. این قارچ خیلی خطرناک است ، چون سم آن حتی با پختن هم از بین نمی رود . تا 56 ساعت از خوردن این سم نگذشته باشد هیچ احساسی به مصرف کننده آن دست نمی دهد و هیچ چیز نمی تواند جان مسموم را نجات دهد. چون برای این سم درمانی وجود ندارد. فنجان مرگ برای تمامی جانوران سمی و خطرناک است.

موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی درباره گیاهان اپارتمانی
[ شنبه بیست و چهارم اسفند 1387 ] [ 0:41 ] [ حسین همدانیان ]

 

نکاتی چند در مورد نگهداری گل های آپارتمانی


 

از قدیم گفته اند « عقل سالم در بدن سالم » است. در این جمله منظور از عقل همان روان ، و روحیه سالم و سرحال داشتن و پر انرژی بودن است.

 آلودگی هوا  همان طور که بر روی تنفس ( اکسیژن رسانی) و جریان خون، قلب، مغز و ... اثر می گذارد، روان انسان را نیز درگیر می کند. در این زمینه تحقیقاتی نیز به عمل آمده که نتایج آن را در برخی از روزنامه ها و مجلات تحت عنوان « افسردگی همه گیر» مطالعه کرده ایم. انسان موجودی طبیعت گراست و می تواند با محیط، مبادله انرژی داشته باشد؛ بنابراین هر قدر محیط سالم تر، زیباتر و آرام تر باشد این تبادل به نحو مفیدتری صورت خواهد گرفت.

رنگ سبز، رنگ بودن، گرمی، آرامش، مهربانی و دعوت کننده است. رنگی که خداوند با طیف بسیار گسترده ای آن را در جای جای طبیعت گسترده است و این گستره زیبایی، پیام آور آرامش و سلامتی است. افسوس که ماشینیزم، بهره وری انسان را از این نعمت محدود ساخته است. اما با این محدودیت و آلودگی رو به افزایش چه باید کرد؟ آیا گل ها و گیاهان آپارتمانی می توانند جایگزینی مناسبی برای این نعمت باشند؟ و ما انسان ها چگونه می توانیم از وجود این گیاهان برای تقویت روح و روان خود استفاده کنیم؟

« در آپارتمان های امروزی به علت نبود نور و انرژی کافی، گیاهان دست ساز و بی جان جای گیاهان طبیعی را گرفته اند که نه آب می خواهد، نه کود و نور؛ و به راحتی قابل شستشو است. برقراری ارتباط با چنین وسایل بی جان به مراتب سخت تر از جانداران سبز و با نشاط است. لطافت و سرزندگی یک گیاه زنده و جاندار به راحتی می تواند ما را به سوی خود دعوت کند و اگر ما راه های کسب انرژی را بیاموزیم و بتوانیم با دنیای درون خود ارتباط برقرار کنیم، به راحتی پاسخگوی این دعوت خواهیم بود. ما می توانیم با گیاهان صحبت کنیم، درددل کنیم و به زبان دیگر همنشینی داشته باشیم. وقتی در فضای کوچک آپارتمان خود پنجره را به هوای چند گلدان باز می کنیم، خودمان هم کمی هوای تازه استنشاق می کنیم ( البته اگر مه و دود نباشد).

ریزش برگ های کهنه و قدیمی و رویش مجدد برگ های نو الگویی است برای بازسازی، تلاش و سازندگی ما که همنشین این موجودات با طراوت و سرشار از زندگی هستیم. اگر گلدانی در منزل دارید حتماً این کلمات برایتان معنادارتر خواهد بود زیرا مأنوس شدن با این مخلوقات زیبای بی کلام، بسیار لذت بخش خواهد بود. به طوری که اگر آفتی به خاک یا برگ های گیاهتان بیفتد ناراحت می شوید و درصدد رفع آن برمی آیید، به مغازه های مختلف سر می زنید تا چاره ای بیابید و وقتی که گل و گیاهتان را مجدداً سرحال می بینید، گویی دوباره انرژی گرفته اید و خوشحال می شوید. این همان احساسی است که مزرعه داران، کشاورزان و کسانی که در دل طبیعت زندگی می کنند، بارها و بارها تجربه کرده اند؛ ولی با مقیاسی کوچک تر و شهری. وقتی نمی توانیم گلستان داشته باشیم، چرا خود را از گل محروم نماییم؟

با کمک تکنیک های گوناگون، با چگونگی ارتباط با دنیای درون خود – که هنوز متداول نشده– آشنا شوید تا نیازهای ناشناخته درون خود را ملموس، و از سطح ناهوشیار به سطح هوشیار خود منتقل سازید. در این صورت است که می توانید با دنیای گیاهان رابطه برقرار کنید. زیرا آن هنگام است که زبان سکوت را فرا گرفته اید.

با چشم دل ببینید و با گوش جان بشنوید. به خصوص برای افرادی که تنها زندگی می کنند، نگهداری گیاه در چهار دیواری خانه بدون حیاط بسیار مفید خواهد بود. مونس و همدمی که آزار رسان نیست. آسیب ها و زخم های عاطفی و روانی را نه تنها نمک پاش نیست بلکه مرهمی بی دردسر است. انرژی دهنده ای که توقع و انتظارات عصبی ندارد و شما را نمی آزارد. با شما مهربان است و همراه سکوتش دریایی از آرامش را به شما هدیه می کند.

 

 


 

شرایط نگهداری بعضی از گیاهان آپارتمانی

 فیکوس ، بنجامین ، آگلونما ، دراسنا، دیفن باخیا ، اسپاتی فیلم، تپوس، برگ انجیری ، فیلودندرون ، گوش گرگی یا سینگونیوم، سانسوریا و فیکوس الاستیکا ( فیلتوس) نام چند گیاه آپارتمانی است.


 

فیکوس بنجامین

شامل انواعی مانند بنجامین سبز، ابلق، سیلور، زعفرانی، آمستر، شیدا، پرتقالی و مینیاتوری است. این گیاه به مکانی پر نور نیاز دارد که بهترین محل برای آن پنجره های جنوبی و نور غیر مستقیم از پشت پرده است. آبیاری این گیاه در تابستان باید هفته ای دوبار و در زمستان هفته ای یک بار باشد. بنجامین در تابستان، یک روز در میان احتیاج به اسپری آب روی برگ هایش دارد تا رطوبت نسبی اش تأمین شود.

گیاه بنجامین در چندین نو ع وجود دارد به شرح ذیل

 ۱-بنجامین ابلق که رنگ برگ به صورت سفید وسبز میباشد

۲-بنجامین سیلور سطح برگ مانند ابلق است با رنگ تیره تر

۳- بنجامین بلاک یا سیاه که رنگ برگ سبز تیره است

۴ـ ننجامین سبز که سطخ برگ کاملا سبز روشن است

نجامین به دوصورت پیوندی وقلمه ای قابل تکثیر است که نوع قلمه ای از لحاظ قد کوچکتر از پیوندی میباشد

گیاه آگلونما

آگلونما گیاهی بوته ای است. بهترین شرایط نوری برای این گیاه، پشت پنجره های شمالی و مکان های کم نور است. برای تأمین رطوبت نسبیِ، این گیاه در تابستان باید هر روز اسپری آب شود و در زمستان هر دو روز یک بار. اما دراسنا که شامل دراسنای بلالی سبز، در اسنای بلالی ابلق، دراسنای پرچمی و دراسنای قرمز است، باید پشت پنجره های جنوبی گذاشته شود تا از نور غیرمستقیم استفاده کند. این گیاه باید در تابستان هفته ای دو بار آبیاری شود. اما فاصله بین دو آبیاری با توجه به شرایط دمایی باید به گونه ای تنظیم شود که سطح خاک گلدان خشک باشد.

دیفن باخیا یا سُم برگ از نظر شرایط نوری همانند دراسنا است، اما آبیاری آن در تابستان هر چهار روز یک بار و در زمستان هر ده روز یک بار کفایت می کند و رطوبت نسبی این گیاه در تابستان باید یک روز در میان از طریق اسپری روی برگ ها تأمین شود.

پتوس یکی دیگر از گیاهان آپارتمانی است که شامل دو نوع سبز و ابلق است. این گیاه به نور حساسیت زیادی نشان می دهد و حتی در محیط هایی با نور کم می تواند به رشد خود ادامه دهد. آبیاری پتوس در تابستان هفته ای دوبار و در زمستان هر ده روز یک بار کفایت می کند اما به جهت حفظ طراوات و شادابی برگ ها باید هر روز اسپری آب کم املاح انجام شود.


اما نگهداری گیاهان آپارتمانی، مشکلاتی را هم با خود به همراه دارد. دو مشکل عمده ای که اکثر گیاهان آپارتمانی در تهران با آن مواجه هستند یکی وجود توده های متحرک سفید رنگ با پوشش آردی به نام شپشک آردآلود است. این حشره از شیره پرورده گیاه تغذیه کرده و باعث افت گیاه می شود. شیوه مبارزه با این حشره، استفاده از سموم تماسی مانند مالاتیوم، دیازنیون، گوزاتیون به صورت وتاول(پودر) به نسبت به یک قاشق مرباخوری ( دو سی سی در یک لیتر آب به اضافه پنج تا شش قطره مایع ظرفشویی ) است که باید روی سطح برگ ها و پشت آنها اسپری شود و در صورتی که مؤثر واقع نشود باید دو هفته بعد تکرار شود. اما نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که با عنایت به این که این حشرات از شیره گیاهی تغذیه می کنند، می توان از سموم سیستمیک نیز جهت مبارزه استفاده کرد.

دومین مشکل، وجود کرم خاکی یا خرخاکی داخل خاک گلدان هاست که این امر با توجه به وجود این گیاهان در داخل آپارتمان باعث کثیفی محل سکونت و بد منظر شدن اطراف گیاه می شود. روش مبارزه با این مشکل استفاده از سموم سوین یا لیندین ( وتاول پودری) به نسبت یک قاشق مرباخوری در یک لیتر آب است. این آب باید به عنوان آب آبیاری روی سطح خاک استفاده شود.

بدون تردید رعایت نکات علمی برای نگهداری از گیاهان آپارتمانی و فراهم کردن شرایط مناسب زیستی برای این گیاهان، تأثیر به سزایی در رشد، پرورش، سبزی و طراوت آنها دارد، اما نباید این نکته را فراموش کرد که گیاهان همانند ما انسان ها دارای احساسات و عواطف هستند و احساس ما را نسبت به خودشان به خوبی درک می کنند. اگر ما یاد بگیریم که جمله های تأکیدی مثبت را برای خود نهادینه کنیم ، بهتر می توانیم این نعمت های الهی را باور کرده، با آنها ارتباط برقرار کنیم و بهره وری مثبت داشته باشیم.

بیایید احساسات خود را به آزمون بگذاریم، امتحان کنیم و نتیجه اش را ببینیم. به طبیعت روی آوریم. اگر نمی توانیم باغ و باغچه داشته باشیم، سبزی هر چند کوچک را در گلدان های گلی به خانه هایمان دعوت کنیم. به امید روزی که لطافت این سبزی روح و روان ما را فراگیرد

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی – فیکوس

 

فیکوس (FICUS ELASTICA )

RUBBER TREE

RUBBER PLANT

INDIA RUBBER PLANT

گیاهی است از خانواده موراسه که در اصل زادگاهش هند و مالزی است و یکی از قدیمی ترین گیاهانی است که در منزل نگهداری می شود. برگ ها ، ساقه ها وحتی چوب این گیاه در صورت شکستن از خود ماده چسبناکی خارج می کند که می توان از آن لاستیک تهیه کرد. بعضی از افراد در صورت تماس این ماده با پوست بدنشان نسبت به آن حساسیت نشان می دهند.

در هوای آزاد ارتفاع آن به بیش از 25  متر می رسد و در شرایط عادی دایماً رو به گسترش و بزرگ شدن است و حتی ریشه های هوایی می دهد که خود به صورت تنه های مضاعف گیاه درمی آید. چون نور آفتاب قادر به نفوذ درخاک زیر این گیاه نیست، رشد هر گیاه دیگری در زیر سایه آن ناممکن است. با این همه فیکوس جزو محبوب ترین گیاهان خانگی است.

این گیاه جواب خوبی به شرایط آپارتمان می دهد. معمولاًً گیاهان کوچک و جوان به سرعت و به آسانی با محیط خانه شما خو می گیرند، اما گیاهان بزرگتر ابتدا اندکی افت می کنند و برگ هایشان می ریزد یا قهوه ای می شود.

برگ ها پهن و براق و چرمی با نوک تیز و به صورت متناوب در طول ساقه می روید. با ریزش برگ های پیر در قاعده، ساقه گیاه حالت بد منظر به خود می گیرد که در این حالت می توان آن را از نزدیکی سطح خاک قطع کرد تا گیاه جوان گردد .

نیازها

نور :اگرچه گیاه در سایه هم می تواند خود را زنده نگهدارد ولی رشد آن مطلوب نیست. گیاه به نور کامل نیاز دارد اما باید آن را از نور مستقیم آفتاب در امان نگهدارید. در زمستان نیز باید آن را از سرما حفظ کرد.

آبیاری : اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری خشک شود. آب زیاد از حد، به گیاه آسیب می رساند. این گیاه نسبت به خشکی مقاوم است . در تابستان هفته ای دو بار و در زمستان هفته ای یک بار آبیاری کافی است.

خاک: بهترین خاک، خاک لوم است مخلوطی از برگ پوسیده و کود حیوانی و خاک رس(خاک باغچه ).

تکثیر : گرفتن قلمه حداقل با یک برگ در بهار و ریشه دار کردن آنها در درجه حرارت 24 تا 27 درجه سانتیگراد؛ البته در بهار معمولاً همه قلمه ها ریشه می دهد .

نکته گیاه پزشکی : گلدان گیاه مریض را هرگز عوض نکنید چون باعث از بین رفتن گیاه می شود

 

دیفن باخیا

(DIEFFENBACHIA AMOENA)


گیاهی است با برگ های زیبا از خانواده آراسه ARACEAE که در اکثر آپارتمان ها وجود دارد که گاهی در صورت بالا بودن سن گیاه و مهیا بودن شرایط ، گل می دهد که البته خیلی کم دیده می شود (طول گل آن به 13 سانتیمتر می رسد ولی چندان مشخص نیست)؛

این گیاه که بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است چندین نوع دارد؛ گیاهی مقاوم است و به دلیل سادگی نگهداری در اکثر آپارتمان ها دیده می شود .

طول برگ های شکننده این گیاه ممکن است تا 47 سانت نیز برسد و پهنای برگ ها نیز به نصف این مقدار افزایش می یابد.


نیازها


نور:

نور غیرمستقیم بهترین نور برای گیاه است و نسبت به نور مستقیم آفتاب حساس است و آسیب می بیند. در صورت کمبودِ نور، گیاه علفی و ساقه هایش دراز می شود.

معمولاً در نور معمولی ساختمان خوب رشد می کند و به هر نوری به جز تابش مستقیم سازگار است.

گیاه را هر چند وقت یک بار بچرخانید تا برگ ها به یک طرف منحرف نشود .


دما :

بهترین درجه حرارت برای آن بین 13 تا 18 درجه است و معمولاً فقط در فصل زمستان باید در اتاق نگهداری شود و در بقیه فصول می تواند دمای محیط را تحمل کند؛ البته نسبت به سرمای بیش از اندازه حساس است .


آبیاری :

در تابستان هفته ای 2 تا 3 بار کافی است و در زمستان هفته ای یک بار. این گیاه نسبت به خشکی مقاومتر است تا آبیاری بیش از اندازه، پس اجازه دهید بین دو آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود .

در بیشتر منازل به دلیل آبیاری بیش از اندازه گیاه پوسیده می شود و از بین می رود.


خاک :

این گیاه به زهکشی خوبی نیاز دارد بنابراین خاک برگ برای این گیاه مناسب است (مخلوط یک قسمت خاک رس و یک قسمت کود حیوانی و دو قسمت برگ ). زیاد بودن کود حیوانی باعث پوسیدگی آن می شود.


تکثیر :

جدا کردن «پاجوش» های ریشه دار و کاشتن آنها، یا قلمه زدن ساقه ی برگ دار و بدون برگ؛ بدین ترتیب که ساقه های برگدار را پس از جدا کردن از گیاه، چند ساعت تا یک روز در هوای آزاد بگذارید تا محل های برش خشک شود و سپس یا در یک ظرف آب قرار دهید تا ریشه دهد و سپس کاشته شود، یا قلمه ها را در ماسه بکارید و از قلمه های بدون برگ و دارای حداقل یک جوانه به اندازه 5 سانتیمتر ببرید و بعداز دو روز قرار دادن در هوای آزاد، به صورت افقی، طوری که جوانه به سمت سطح خاک باشد بکارید تا پس از ریشه دار شدن آنها را در گلدان های جداگانه کشت کنید .


نکته :

قرار دادن چند قرص ضد بارداری در خاک گلدان یا حل کردن آن در آب و آبیاری گیاه باعث افزایش رویش پا جوش ها می شود که تکثیر آنها خیلی راحت تر است.

همیشه گیاهان خود را با کودهای مایع موجود در بازار آبیاری کنید. هر 15 روز یک بار کود مایع را به نسبت مشخصی که از طرف تولید کننده معین می شود در آب حل نمایید و گیاه را با آن آبیاری کنید.


احتیاط :

این گیاه مانند برگ انجیری بسیار سمی است و باید از دسترس نوزادان و کودکان نوپا که احتمال می دهید برگ های آن را به دهان بگذارند، دور نگهداشته شود (در صورت بلعیده شدن، به دهان و زبان آسیب می رساند و شخص قادر به تکلم نیست).

 

 

نخل مرداب

نخل مرداب یا پنجه كلاغی CYPERUS

سیپروس از گیاهان خانواده سیپراسه CYPERACEAE و زادگاه اصلی آن باتلاق های جزیره ی ماداگاسکار و جزیره موریس است. نخل مرداب گیاهی است زیبا که نگهداری و تکثیر آن ساده است و برای افراد تازه کار توصیه می شود.

مشخصات ظاهری :

گیاه پایای همیشه سبز با بلندی 30 تا 90 سانتیمتر که در محیط مناسب، ارتفاع آن به 150 سانتیمترهم می رسد.

ویژگی ها:

ساقه های سبز رنگ عمودی افراشته این گیاه به جز در رأس بدون برگ هستند كه در رأس نیز دایره ای از برگچه های سبز علفی به صورت شعاعی مثل قاب یك چتر بیرون می زنند. علاوه بر این در تابستان گل ها نیز به صورت شعاعی در رأس بیرون می زنند ولی این گل ها كوچك و قهوه ای رنگند.

دما:

در زمستان نبایستی در دمای کمتر از ده درجه نگهداری شود. در فصل سرما در خزان گیاه جای نگرانی نیست چون با گرم شدن هوا مجدداً شروع به رشد می کند. بهتر است در زمستان تمام ساقه ها را از سطح خاک حذف نمود تا در بهار دوباره سبز شود و چهره زیباتری به گیاه بدهد.

نور: این گیاه باید در آفتاب نگهداری شود به شرط آنكه ریشه ها دایم خیس باشند؛ البته در نیم سایه نیم آفتاب یا در سایه ای که نور دار باشد هم می ماند.

آبیاری:در بهار و تابستان هر روز گیاه را آبیاری می کنند و در زمستان و پائیز آبیاری کم شده و کود را قطع می کنند. در فصل گرما به آب زیادی احتیاج دارد و سعی کنید گلدان زهکش چندانی نداشته باشد تا محیط تقریباً باتلاقی برای گیاه ایجاد شود. بنابراین بهتر است گلدان را در زیر گلدانی قرار دهید و در زیرگلدانی همیشه مقداری آب موجود باشد.

رطوبت هوا: سطح برگ ها را دو روز در هفته غبار پاشی نمائید.

موارد استفاده: شكل و كیفیت متمایز این گیاه، كنتراست خوبی با نمونه های بوته ای گسترده ایجاد می كند. یك حوضچه نیم بشكه ای با نیلوفرهای آبی سفید پا كوتاه و گل های فراموشم مكن آبی رنگ كه در حاشیه آن پخش شده اند و یك گیاه پنجه كلاغی كه كنتراست عمودی ظریفی می دهد، در مجموع بسیار گیرا خواهند بود.

تقویت گیاه:پس از سه یا چهار آبیاری با کود مایع کامل آن را تقویت می نمایند.

برای مبارزه با شپشک و حلزون بایستی به وسیله ی ملانیون مبارزه شود.

مراقبت ویژه:ساقه های قهوه ای را قطع كنید. در زمستان ها ریشه ها را در خاك نگهدارید یا گیاه را به درون ساختمان ببرید.

تغییر گلدان: تراکم ریشه موجب شادابی گیاه می شود، پس از پر شدن سه چهارم حجم گلدان آن را با تقسیم ریشه ، تکثیر می نمایند. باید دقت نمود ریشه ها زخمی نشود.

خاک مناسب، خاک کمی سنگین است ( رس زیاد باشد تا حالت باتلاقی ایجاد شود ).

ازدیاد:نخل مرداب را می توان به راحتی از اواسط بهار تا اوایل تابستان با روش تقسیم بوته، تكثیر كرد. البته راحتی این کار، بستگی به تجربه و توان شخص تكثیر كننده دارد.

از آنجایی كه این گیاه طبیعتاً به وسیله قرار گرفتن در آب رشد كرده و ریشه می دهد، خاك آن باید كاملاً مرطوب باشد، ولی اگر به اندازه كافی خیس نبود، ابتدا آن را كاملاً آبیاری كنید، سپس از گلدان بیرون آورید. با استفاده از یك چاقوی تیز، انبوه ریشه ها را به دسته هایی با حداقل 4 یا 5 ساقه تقسیم كنید، مراقب باشید به ریشه ها صدمه نزنید و سعی كنید با دست عمل تقسیم را انجام دهید. سپس هر قسمت را در گلدانی با قطر دهانه 11 - 9 سانتیمتر حاوی كمپوست گلدانی با پایه پیت قرار دهید و كاملاً آبیاری كنید.

گرچه روش تقسیم برای تمام انواع نخل مرداب ها به كار برده می شود ولی این گیاه می تواند به روش های غیر معمول دیگری نیز تكثیر شوند. در گیاه نخل مرداب رأس گل را همراه با برگه هایی كه زیر گل وجود دارند به وسیله قیچی باغبانی به اندازه یك سوم یا یك دوم كوتاه كنید، گیاه را از زیر قسمت برگ قطع کنید و به صورت وارونه ( برگ داخل آب باشد )، در آب یا در ماسه نرم شسته یا كمپوست مخصوص بذر و قلمه مرطوب قرار دهید(ساقه به طرف بالا و قسمت برگدار درون آب یا خاك قرار گیرد). زمانی كه ریشه داد، گیاه را به گلدانی با قطر دهانه 9 سانتیمتر و كمپوست گلدانی منتقل كنید. در طول عمل تكثیر، سعی كنید دمای محیط گیاه را 22-20 درجه سانتیگراد نگاه دارید و مراقب باشید كه گیاه در شرایط نور مناسب و كافی، دور از تابش مستقیم خورشید قرار گیرد. بعد از ریشه دادن به گلدان های استکانی منتقل کنید

 

آگلونما

(AGLAONEMA TREUBII)

گیاه بسیار زیبایی است با برگ های ابلق، از خانواده آراسه. ساقه ها کوتاه و برگ های بیرون آمده از غلاف ، نیزه ای شکل و خم شده به طرف پایین با طول 12 تا 15 سانتیمتر (که گاه تا 20 سانتیمتر نیز می رسند)؛ مقاومت خوبی در برابر سایه و خشکی دارد .

آگلونما در حدود چهل گونه گیاه علفى در هند و مالزى دارد كه برخى از آنها به خاطر داشتن برگ هاى ابلق به عنوان گیاه زینتى در گلخانه ها نگهدارى مى شوند.

رایج ترین آنها دو نوع A.PICTA و A.TREUBII است. «آگلونما پیكتا» از مالزى آورده شده و داراى برگ هایى به رنگ سبز تیره با لكه هاى سفید به موازات رگبرگ هاى فرعى است. اما «آگلونما تروبى» كه از جزایر سلب آورده شده گیاه زیباترى با برگ هاى كشیده و مقاوم به رنگ سبز روشن با لكه هاى خاكسترى مایل به نقره اى است و در باغچه هاى آپارتمانى جلوه خاصى دارد.

در صورتی که مدت درازی از آن مراقبت شود تنها یک میوه خواهد داد.


نیازها


نور:

به نور کافی احتیاج دارد، از آفتاب مستقیم بیزار است و تقریباً در همه جای آپارتمان که مقداری نور طبیعی داشته باشد می ماند .


دما:

در زمستان باید در داخل خانه نگهداری شود؛ حداقل دماى قابل تحمل این گیاه تا 15 - 10 درجه سانتیگراد است . در زمستان که رشد گیاه کندتر می شود باید آب آن را تقلیل داد و از نگهداری گیاه در نزدیکی شوفاژ یا بخاری خودداری نمود.


آبیاری:

اجازه دهید در بین دو آبیاری  سطح خاک گلدان خشک شود زیرا آب زیادی باعث پوسیدگی گیاه می شود.

(آگلونما تروبی احتیاج چندانى به نور و روشنایى ندارد. در بهار و تابستان هر دو هفته یك بار نیاز به كود محلول دارد. سطح خاك نیز باید همیشه نسبتاً مرطوب نگه داشته شود.)


رطوبت هوا:

برگ هاى آگلونما نسبت به خشكى هوا حساس هستند و بهتر است در آپارتمان هاى گرم و خشك هر روز سطح برگ ها با آب اسپرى (ریز) شود.


خاک:

مخلوط خاک گلدانی (خاکبرگ، ماسه ، پیت، خاک باغچه) با قابلیت نفوذ خوب (به طور کلی خاك غنى از خاكبرگ و اسیدى را مى پسندد).


تکثیر:

تكثیر این گیاه عمدتاً در فصل تابستان صورت مى گیرد. مانند دیفن باخیا  تکثیر می شود یعنی هم می توان ساقه بدون برگ را به صورت افقی در ماسه کاشت یا قلمه برگدار را کاشت یا از جوانه هایی که از خاک خارج می شوند استفاده کرد. باید دقت کرد که نباید هوا به ریشه برسد، بنابراین خاک اطراف ریشه را کاملاً فشرده می نمایند.


تغییر گلدان:

هر سه سال یک مرتبه در فصل بهار گلدان را عوض می کنند و این در موقعی است که ریشه، دو سوم فضای گلدان را اشغال کرده باشد.


نکته:

اگر برگ ها خیلی آویزان هستند برگ ها را دسته کنید و چند روز درون روزنامه بپیچید تا برگ ها شکل ایستاده به خود بگیرند .


مشکلات نگهداری گیاه

- برگ ها پژمرده و نوک آنها قهوه ای می شود. علت آن کمی رطوبت هوای اطراف گلدان است.

- برگ ها مجعد و پیچیده می شود و لبه برگ ها قهوه ای می گردد. علت آن سردی بیش از اندازه هوا و کمی رطوبت هوای اطراف گلدان است.

- برگ ها روبه زردی می گذارد و لکه های سفیدی در سطح آن ظاهر می گردد. علت آن هجوم کنه های بسیار ریزی است که در محل دمبرگ و زیر آن وجود دارد. برای جلوگیری از آن باید با مالاتیون دو در هزار یک مرتبه در هفته از اول بهار سمپاشی نمود. همچنین غبار پاشی سطح و زیر برگ ها با آب ولرم باید به طور مرتب انجام گیرد.

کلروفیتوم (برگ گندمی)

کلروفیتوم از خانواده لیلیاسه (سوسنی ها) دارای چهل گونه مختلف و سریع الرشد با برگ های گندمی شکل خمیده و شاخه های سیمی مانند که در فصل تابستان گل های سفید ریزی تولید می کند و در هر آپارتمانی تعدادی از انواع آن را نگهداری می کنند و به خصوص برای تزئین سالن و هال از سبدهای آویزان آن استفاده می گردد.

این گیاه در هر شرایطی به خوبی رشد می کند. واریته های مختلف آن با خطوط طلایی زرد، کرم به موازات رگبرگ ها سطح برگ را تزئین می کنند.


نگهداری

درجه حرارت :

در زمستان نبایستی در کمتر از 8 درجه نگهداری شود.


نور :

در هر نقطه از آپارتمان به جز در تابش نور مستقیم خورشید به خوبی رشد می کند و کمبود نور موجب کمرنگی برگ ها و طویل شدن ساقه ها می گردد.


آبیاری:

در بهار و تابستان هر روزه و در زمستان یک مرتبه در هفته آبیاری می کنند.


تغییر گلدان :

چنانچه ریشه تمام حجم گلدان را پر کرده باشد، در فصل بهار آن را تعویض نمایید.


تکثیر:

شاخه های آویزان که پنجه کوچکی از انتهای آن وجود دارد، اغلب در خاک گلدان مجاور فرو رفته و ریشه تولید می کند. آنها را از پایه اصلی جدا کنید و با ریشه در گلدان استکانی بکارید. همچنین می توان یک بوته را به چند قسمت تقسیم کرد و در گلدان های متعدد کاشت.


اشکالاتی که ممکن است در رشد گیاه به وجود آید:

- نوک برگ ها قهوه ای می گردد. علت آن کمبود غذایی گلدان است، در موقع آبیاری حداقل یک ماه یک مرتبه با کود کامل و محلول آن را تقویت نمایید.

- کوران هوای گرم، موجب می گردد نوک برگ ها قهوه ای رنگ می گردد. بهتر است برگ های آسیب دیده را قطع نمایید.

- در فصل زمستان خطوط طولی روی برگ ها قهوه ای رنگ می گردد، علت آن، آبیاری بیش از حد است.

- برگ ها مجعد شده و لکه های قهوه ای روی سطح برگ ظاهر می شود. علت آن خشک شدن خاک گلدان در فصل بهار و تابستان است، باید آبیاری را منظم نمود.

 

مراقبت از  گیاهان آپارتمانی - آماریلیس

نام علمی: هیپستروم HIPPEAS- TRUM

خانواده: آماریلیداسهAMARYL- LIDACAE

نام لاتین: آماریلیسAMARYLLIS

سرزمین مادری: آمریكای جنوبی

تعداد گونه ها: 75 گونه

رنگ گل ها: رنگ گل ها بستگی به واریته دارد. سفید، قرمز، ارغوانی و یا صورتی.

تكثیر:گیاهی است دارای پیاز، برای تكثیر آن به دو روش می توانیم عمل كنیم:

الف: كاشت بذر:بذرها را در بهار، زمانی كه درجه حرارت هوا معادل 16 تا 18 درجه سانتی گراد باشد به خاك بسپارید.

ب: كاشت پیاز: معمول ترین روش ازدیاد آماریلیس استفاده از پیاز آن است.

در این روش وقتی آماریلیس را تكثیر كنید رنگ گل ها ثابت می ماند (رنگ گل های ازدیاد یافته مطابق رنگ آماریلیسی خواهد بود كه پیازش را تكثیر كرده اید).

برای این منظور باید پیازچه ها را از هم باز كنید و آنها را زمانی كه گیاه در حال استراحت است به خاك بنشانید.

خاك مناسب:گیاهان پیازدار به خاك های سبك احتیاج دارند. برای آماریلیس مناسب ترین بستر مخلوطی است  از رس، ماسه، كود حیوانی پوسیده و خاكبرگ. این مواد را به نسبت مساوی با هم مخلوط كنید.

نور و گرما: گیاهی است تا حدودی گرما دوست و روشنایی پسند. نور مستقیم آفتاب باعث شكوفایی گلهایش می گردد.

آب:وقتی خاك خشك شد به آن آب بدهید.

كوددهی: فقط زمانی به آن كود دهید كه عمر گل هایش تمام شده باشد.

بعد از پایان دوره گل دهی هر پانزده روز یكبار به آن كود بدهید. از پاییز كه گیاه  استراحت زمستانه را آغاز می كند كوددهی را قطع كنید.

مراقبت های لازم:وقتی عمر گل ها تمام شد، آنها را از ابتدای ساقه گل دهنده قطع كنید. سپس به طور مرتب به آماریلیس آب و كود بدهید در این مدت باید گلدان در محل روشن قرار داشته باشد.

این كارها را به این دلیل باید انجام دهید كه پیازها و برگ هایش تقویت  شوند. اواخر تابستان یا اوایل پاییز برگهایش زرد می شوند. جای نگرانی نیست زیرا دیگر موقع استراحت گیاه است، اما پیازهایش سرحال و سالمند.

از این به بعد دیگر به آن آب و كود ندهید. گلدان را به محلی تاریك، خنك و خشك منتقل نمایید و برای مدت چند ماه آن را به حال خود بگذارید (تا اواخر دی ماه). دوباره در اواخر زمستان یا اوایل بهار باید كاری كنیم كه گیاه از خواب زمستانه بیدار شود.

مناسب ترین درجه حرارت برای بیدار شدن آماریلیس از خواب زمستانه، حرارتی معادل 16 تا 18 درجه سانتیگراد است.

در شرایط معمولی (در فضای باز) در اوایل بهار كه درجه حرارت به 16 تا 18 درجه سانتی گراد می رسد به آرامی آبیاری را شروع كنید (همه روزه به آن آب دهید). اما قبل از آبیاری، خاك های سطحی گلدان را عوض كنید.

هر قدر به زمان گل دهی نزدیك می شوید فواصل آبیاری را بیشتر كنید (دو روز در میان و در موقع گل دهی سه روز در میان).

گل دهی زودرس:با یك ابتكار و كمی صرف وقت می توانید آماریلیس را در فصل زمستان به گل دهی وادار كنید.

به این ترتیب كه:پیاز آماریلیس را برای مدت یك شبانه روز در آب ولرم قرار دهید. سپس پیاز را داخل گلدانی كه در آن ماسه ریخته اید بكارید (نیمی از پیاز خارج از ماسه باشد). ماسه را با مقدار كمی آب مرطوب نمایید و روی آن را با پاكت بپوشانید و در محل گرم (نزدیك بخاری یا شوفاژ) نگهداری كنید.

همه روزه پاكت را بردارید و به گلدان كمی آب دهید. در این صورت شاخه گل دهنده بهتر رشد می كند. پاكت را از روی گلدان بردارید و گلدان را به محل پر نور منتقل كنید.


آفات و بیماری ها

یكی از آفات مهم آماریلیس، كنه پیاز است. این حشره سفید رنگ، هشت پا دارد. كنه پیاز به پیاز گل خسارت می زند و موجب كم شدن رشد و زردی برگ ها می شود. ضمناً گل دهی گیاه متوقف می شود. برای حفاظت گیاهان از كنه ها، سمومی بنام كنه كش وجود دارند كه می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نگهداری پیاز گل در محل خنك و خشك موجب پیشگیری از انتشار این آفت می شود.

حشرات ریز دیگری به برگ ها حمله می كنند. در صورت مشاهده آفات ِ برگ خوار گلدان را از اتاق خارج كنید و روی برگ ها حشره كش بزنید.

گاهی آماریلیس در شرایط نامطلوب دچار بیماری می شود، مهمترین این بیماری ها، بیماری لكه برگی است.

این بیماری كه عامل قارچی دارد موجب ایجاد لكه های قهوه ای رو برگ می گردد. با استفاده از سموم قارچ كش عوامل بیماری زا را از بین ببرید.

 

کالانکوئه – (مراقبت از گیاهان آپارتمانی)

KALANCHOE


  


از خانواده: کراسولاسه

GRASSULACEAE

سرزمین مادری: ماداگاسکار در خانواده کراسولاسه گیاهانی با برگ های گوشتی وجود دارد که زیبایی آنها به برگ های آبدار و ضخیم شان است اما زمانی زیباتر می شوند که سرگل باشند.

(کالانکوئه) مانند گیاهان هم خانواده خود گل های فراوانی می دهد. این گل ها که معمولاً صورتی یا قرمز کمرنگ هستند، از اواسط زمستان تا اواسط بهار می شکفند، در بعضی از کالانکوئه ها گل ها کوچکند در عوض این گونه ها به دلیل برگ های زیبایشان مورد توجه قرار دارند.

  


روش مراقبت

این گیاه علاقه زیادی به نور دارد. در زمستان آن را داخل آپارتمان و نزدیک به پنجره های آفتابگیر قرار دهید و در سایر فصول روی تراس یا بالکن در محل سایه آفتاب نگهداری کنید.

نیاز کالانکوئه به آب متوسط است، هر بار مقدار کمی آب به آن بدهید اما نباید در فاصله بین دو آبیاری خاک خشک بماند.


خاک

یک قسمت خاک باغچه، یک قسمت ماسه و یک قسمت کود حیوانی را با هم مخلوط کنید.

  


گرما

این گیاه گرمادوست است. در زمستان درجه حرارت 16 تا 19 درجه سانتیگراد و در تابستان 30 درجه سانتیگراد مناسب است. البته در فصل گرم، گرمای بیش از این را نیز تحمل می کند.


رطوبت نسبی

رطوبت نسبی معادل 50 تا 70 درصد برای کالانکوئه ایده آل است.

  


تکثیر

زمان مناسب برای کاشت بذر اوایل بهار و موقعی است که درجه حرارت به 21 درجه سانتیگراد رسیده باشد. به روش قلمه زدن هم می توان آن را تکثیر کرد. به این ترتیب که قلمه هایی به طول 8 تا 12 سانتی متر از شاخه هایش جدا کنید و به ماسه منتقل کنید. مناسب ترین زمان برای تکثیر به روش قلمه، اواخر بهار تا اواسط تابستان است

 

بنفشه آفریقایی

  


نام علمی: سنت پولیا، آیونانتا

SAINTPAULIA- IONANTHA

 خانواده:

ژسِنریاسهGESNERIACEAE به آفریقای شرقی (تانزانیا) تعلق دارد. گفته شده  این گیاه اول بار در سال 1892 توسط یك نظامی آلمانی به نام «سنت پل» در تانزانیا شناسایی شد، به همین دلیل نام سنت پـُلیا برای آن  انتخاب گردید.

  


مشخصات ظاهری

اندازه گیاه در جنس های مختلف متفاوت است. رنگ گل هایش متنوع بوده و در طول سال گل می دهد.


مراقبت های لازم

نور

این گیاه بسیار دوستدار روشنایی است؛ در زمستان باید از نور كامل آفتاب بهره مند شود اما بهتر است در تابستان از تابش مستقیم آفتاب محافظت گردد. در صورتی كه بخواهیم بنفشه آفریقایی را در محیط سرپوشیده و كم نور پرورش دهیم می توانیم از لامپ های فلورسنت (مهتابی) استفاده كنیم، این لامپ ها باید در فاصله سی تا چهل سانتی متری گیاه نصب شوند. لازم نیست چراغ ها به طور مرتب روشن باشند، بلكه می توانید در ساعات مشخص چراغ ها را خاموش كنید. مزیت استفاده از نور مصنوعی نسبت به نور آفتاب اینست كه برگ ها دچار سوختگی نخواهند شد.

  


آبیاری

در مورد مقدار آب و فاصله زمانی بین دو آبیاری عواملی چون نور، گرما، خاك، جنس و حجم گلدان و سن گیاه دخالت دارد. ریشه بنفشه آفریقایی نسبت به آب زیاد حساس است و دچار پوسیدگی می گردد. بنابراین بهتر است در مورد مقدار و دفعات آبیاری توجه بیشتری داشته باشید و این كار را با دقت و احتیاط كامل انجام دهید.

بهترین زمان برای آبیاری بنفشه آفریقایی موقعی است كه خاك كاملاً خشك شده و گیاه احتیاج زیادی به آب داشته باشد؛ اگر هنوز خاك خیس است به گیاه آب ندهید. با لمس كردن خاك می توانید از خشكی آن مطمئن شوید. مقدار آب در هر مرتبه آبیاری باید به اندازه ای باشد كه آب از منفذ زیر گلدان خارج نشود.

از پاشیدن آب روی برگ های گیاه خودداری كنید.

یكی از روش هایی كه امروزه برای آبیاری بنفشه آفریقایی مرسوم شده، استفاده از زیر گلدانیِ گود است. در این روش زیر گلدانی را از آب پر كنید، بعد از پانزده دقیقه آب از راه منفذ كف گلدان جذب خاك می گردد. بعد آب اضافی زیر گلدانی را خالی كنید.

  


خاك

برای پرورش بنفشه آفریقایی از خاكبرگ آماده استفاده كنید.


كود

در فصول گرم هر پانزده روز یك بار به وسیله غذاهای كمكی، گیاه را تقویت كنید.


تكثیر

برای ازدیاد بنفشه آفریقایی می توانید از سه روش كاشت بذر، قلمه برگ و تقسیم بوته استفاده كنید.

  


قلمه برگ

این یكی از بهترین و آسان ترین روش های تكثیر بنفشه آفریقایی است. زمان مناسب برای این نوع تكثیر فصل تابستان است.

  

در این روش ابتدا بهترین برگ ها را انتخاب كنید و آنها را با قیچی یا چاقو از انتهای دُمبرگ بچینید.

  

برگ بریده شده را از ناحیه دُمبرگ در آب قرار دهید تا ریشه دار شود.

  

قلمه ها را در خاك هم می توانید ریشه دار كنید. بهتر است قلمه ها را از قسمت میانی ساقه بردارید. مناسب ترین درجه حرارت برای ریشه زایی قلمه ها 25 درجه سانتیگراد است.

  

قراردادن نایلون روی گلدانی كه قلمه ها در آن كاشته شده اند موجب افزایش رطوبت نسبی می شود و به سرعتِ ریشه زایی كمك می كند. شكل (4)

در شرایط مناسب، قلمه برگ بعد از پانزده روز تا یك ماه دارای ریشه می شود.


تقسیم بوته

این روش راه ساده ای برای ازدیاد بنفشه آفریقایی است. زمانی كه گیاه بنفشه آفریقایی رشد كافی كرد از كنار بوته، پاجوش های كوچكی رشد می كند كه می توانید از آنها برای ازدیاد گیاه استفاده كنید.


كاشت بذر

- با استفاده از نور مصنوعی و تنظیم درجه حرارت مناسب می توان در هر زمانی به كاشت بذر اقدام كرد.

برای كاشت بذر در شرایط مصنوعی، درجه حرارت را روی 25 – 20 درجه سانتیگراد تنظیم نمایید و روزانه به مدت دوازده ساعت چراغ ها را روشن كنید. همه روزه قدری آب روی خاك اسپری كنید.

  


عوارض و حساسیت ها

بنفشه آفریقایی نسبت به خیس بودن برگ ها حساسیت دارد و نباید آب روی برگ هایش پاشیده شود. در صورتی كه حجم گلدان بزرگ باشد یا خاك از مواد غذایی كافی برخوردار نگردد، گیاه گل نمی دهد یا این كه گل ها ریز و كوچك می مانند. در این صورت بعد از تعویض گلدان و اضافه نمودن مواد غذایی به خاك، گیاه را تقویت كنید. گل های پژمرده و كوچك را جدا كنید.


بیماری ها

مهمترین بیماری های بنفشه آفریقایی منشاء ویروسی یا قارچی دارند.

رطوبت زیاد موجب انتشار بیماری های قارچی می شود. نوعی قارچ به نام فتیوم التیموم PHTHIUM-ULTIMUM موجب پوسیدگی قسمت های بالایی گیاه می گردد. اسیدی بودن خاك، نداشتن زهكشی مناسب و خیس شدن برگ ها این بیماری را شدت می دهد.

اگر گیاه در محیط بسته و بدون تهویه قرار بگیرد یا رطوبت نسبی هوا زیاد باشد، و همچنین قرار گرفتن در سرمای زیاد و گرمای بیش از اندازه روز و تاریكی های طولانی موجب شیوع قارچ های سفید رنگ می گردد. علامت این بیماری، خاكستری و گرد آلود شدن سطح برگهاست. اسپری نمودن سموم قارچ كش روی برگ های آلوده و نگهداری صحیح گیاه، موجب بهبودی و سلامتی بنفشه آفریقایی می گردد.

 

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی – بگونیا

بگونیاسه BEGONIACEAE

خانواده بگونیاسه با برگ‌های زیبا و رنگین توجه همه را جلب می‌كند. این خانواده از لحاظ ارقام و اعداد گستردگی فراوانی دارد. گرچه گفته می شود که این گیاه اولین بار در آمریکای جنوبی کشف شد، ولی ظاهراً گیاه نام خود را مدیون یک گیاه شناس فرانسوی به نام شارل پلومیهCHARLES PLUMIER است که برای مشاهده و مطالعه این گیاه که به فراوانی در هائیتی(جزایر کارائیب) می روید از اقیانوس اطلس عبور کرد. این گیاه نیز به نامMICHEL BEGON حاکم وقت آن جزیره، بگونیا نامیده شد.

منشأ بگونیا جنگل‌های گرم و مرطوب است. تنوع تعداد گونه‌ های بگونیا شناسایی آن را مشکل کرده است. خصوصیات خانواده بگونیاسه مربوط به عدم وجود تقارن برگی است، برگ‌های گیاهان خانواده بگونیا تقارن مشخصی ندارند.

بر اساس نوع ریشه، بگونیاها را به سه دسته تقسیم کرده‌اند :

1- ریشه افشان؛

2- ساقه‌های قطور و ریزوم مانند؛

3- پیازی.

بگونیاها با ریشه‌های افشان

- ساقه كاملاً مشخص، نسبتاً قطور و بلند؛

- برگ‌ها به تناوب روی ساقه قرار دارند؛

- ریشه‌های افشان و نسبتاً سطحی دارند؛

- بی تفاوت به طول روز.

از آنجا كه این گیاهان به طول روز بی‌تفاوت اند در تمام فصول سال گلدار هستند.

بهترین و شاخص‌ترین بگونیاسه مربوط به زیر خانواده ریشه افشان، بگونیای سمپر فلورانس یا بگونیای همیشه گلدار است. برگ‌های سبز براق، گل‌های قرمز بسیار شفاف و ساقه کشیده دارد. این گیاهان در همه شرایط عمومی منازل و گلخانه‌ها، قابل کشت و کار و نگهداری هستند. ساقه‌های آن در داخل آب به راحتی ریشه می‌دهند و در داخل ماسه نیز خیلی سریع و کمتر از 7 روز ریشه می‌دهند. این بگونیاها انواع مختلفی دارند.

برای پرورش بگونیای همیشه گلدار، یک خاک مناسب با بافت متوسط، و محلی دور از تابش مستقیم آفتاب مناسب است.

بگونیاها با ساقه‌های قطور و ریزوم مانند

- ساقه مشخصی ندارند؛

- ساقه به شكل ریزوم تغییر شكل داده؛

- برگ‌ها رنگ‌ و شكل‌ متفاوتی دارند.

یكی از بگونیاهای برگ ریزوم‌ دار، بگونیای پشت برگ قرمز است كه سطح رویی برگ‌های آن حالت مخملی دارد. در بگونیاهای ریزوم‌دار، ساقه به شکل ریشه تغییر شکل داده است و برگ‌ها بر روی ریزوم‌ها به شکل‌های مختلف خود نمایی می‌کنند. بیش از 800 گونه بگونیا متعلق به این گروه می‌باشد که از نظر ریزوم و نقش و نگار برگ با هم متفاوتند.

بگونیای پشت برگ قرمز را نمی‌توان در منزل نگهداری کرد زیرا به خاک بسیار سبک و محیطی با رطوبت نسبی 70 تا 75 درصد نیاز دارد.

بگونیاهای ریزوم دار تحت نام عمومی بگونیا ركس شناخته می‌شوند (اولین بار ركس متوجه دو رگه بودن آنها شد). بگونیاهای دو رگه برگ‌های رنگین یا فلس‌های كركدار روی برگ‌ دارند. برخلاف دسته اول، به وسیله تقسیم ریزوم و قلمه ‌های برگی تكثیر می ‌شوند. علاوه بر این با برگ كامل هم تكثیر می‌ شوند.انواع بگونیاهای رکس عبارت اند از: بگونیای رکس نقره‌ای و بگونیای رکس قهوه‌ای.

بگونیاهای پیازی

این بگونیاها ساقه خودرویی به شكل پیاز دارند. پیازها از نوع پیازهای حساس به سرما بوده و در زمستان در انبار نگهداری می‌ شوند. دارای برگ‌های درشت و گل‌های رنگین هستند. این گیاهان كاربرد فضای سبزی و چشم اندازی دارند. در كشور ما بگونیای پیازی كم است، زیرا گیاه احتیاج به خاكی با PH اسیدی و تابستان‌ های مرطوب دارد ولی در كشور ما تابستان‌ها گرم و خشك است بنابراین در فضای سبز كشت و كار مناسبی ندارد.

بهترین شرایط برای نگهداری این گیاه، وجود یک خاک مرطوب کاملاً اسیدی و به دور از نور مستقیم آفتاب است. به دلیل سهولت در تولید گیاهان دو رگه، بگونیاها ارقام فراوانی دارند.

نکته:

وضعیت قرار گیری گل‌ها در بگونیاها طوری است که گل‌های نر و ماده بر روی یک بوته قرار دارند و از نظر همزمانی رسیدن دایره گرده و کلاله هیچ مشکلی نیست در نتیجه تولید بذر به وفور صورت می ‌گیرد. بگونیاهای همیشه گلدار به وسیله بذر به راحتی قابل تکثیر هستند.

 

مراقبت از گیاهان آپارتمانی - پپرومیا

PEPEROMIA


پپرومیا از گیاهان همیشه سبز و از خانواده ی پیپراسه (فلفلی ها) PIPERACEAE می باشد. دارای گونه های مختلف و اغلب دارای برگ گوشتی و نیمه گوشتی و جثه ای کوچک هستند. بیش از چهارصد گونه از این خانواده شناخته شده، منشأ این گیاهان، آمریکای جنوبی (برزیل) و آفریقای جنوبی و آفریقای مرکزی و به طور کلی مناطق گرمسیری است؛ حتی دیده شده که در مناطق گرمسیر روی تنه درختان می روید.

این گیاه اگرچه رشد سریعی ندارد، ولی در هر شرایطی در آپارتمان پرورش می یابد. معمولاً آنها را در تراریوم و باغ شیشه ای یا مجموعه ی گل های یک سبد پرورش می دهند.

اگرچه تعداد انواع این خانواده بسیار زیاد است، ولی فقط تعداد محدودی مورد توجه قرار گرفته و در آپارتمان ها پرورش داده می شوند و خاک آنها بایستی خاک پیت (خاک جنگل) باشد تا به خوبی رشد کند.

با توجه به شکل ظاهری و نحوه ی رشد، آنها را به سه گروه تقسیم نموده اند:

گروه اول: بوته ای که دارای دمبرگ های قرمز هستند و بعضی نیز برگ های گوشتی و قلبی شکل دارند .

گروه دوم: دارای ساقه های بلند و قرمز رنگ هستند و بعضی ساقه های گوشتی و برگ های گوشتی دارند و لبه ی برگ ها ارغوانی است و گاه سطح برگ با موهای بسیار ظریفی پوشیده شده است .

گروه سوم: گروه بالا رونده که به داربست یا قیم بسته می شوند و بالا می روند، یا این که از اطراف گلدان آویزان می شوند و دارای ساقه های قرمز و برگ های ظریف نقره ای و بعضی دارای برگ های سبز آبدار هستند و بخصوص برای گلدان های آویز بسیار مناسبند.

نگهداری

گیاه پپرونیا یك ساقه گل دهنده با شاتون های سبز رنگ تولید می كند كه ارزش زینتی ندارد. زمانی كه این گیاه به گل می رود كیفیت برگ ها و زیبایی گل های آن كمتر می شود. با حذف ساقه های گل دهنده می‌توان گیاه را به طور مرتب به حالت رویشی و نونهالی مشاهده كرد.

حرارت : این گیاه به سرمای زیاد مقاومت ندارد و حداکثر می تواند در زمستان 15 درجه سانتیگراد را تحمل نماید و در فصل رشد دمای 24 – 30 درجه برای آن بسیار مناسب است.

نور: مناطق پرنور یا نیمه سایه اطاق که دور از تابش مستقیم خورشید باشد، مناسب است. این گیاه در زیر اشعه ی چراغ فلورسنت پژمرده می شود.

آبیاری : این گیاه نیاز چندانی به آب ندارد. همیشه مقدار زیادی آب در برگ های آن وجود دارد و سطح خاک گلدان بین دو آبیاری باید کاملاً خشک شود، ولی نباید آبیاری آنقدر به تعویق بیفتد که برگ ها پژمرده شوند. در زمستان به آب ولرم نیاز دارد و مقدار آبیاری باید خیلی کمتر باشد.

ریشه آن سطحی است و گسترش چندانی ندارد و در هوای آلوده، زرد و خشک می شود. در صورت آب دادن زیاد اطراف یقه ساقه، موجب پوسیدگی آن می گردد.

رطوبت هوا : میزان رطوبت لازم حدود 50 درصد است. چنانچه رطوبت و حرارت و سرما از حد خود تجاوز نماید، لکه هایی بر روی سطح برگ ظاهر می گردد و برگ را بی حس می کند و برگ می افتد.

* هر دو ماه یک مرتبه سطح خاک گلدان را خراش دهید تا هوا به داخل آن نفوذ کند و در فصل بهار گلدان را در فضای آزاد در محلی سایه قرار دهید تا حالت طبیعی خود را به دست آورد.

خاک : هر اندازه قابلیت نفوذ خاک بیشتر باشد، ریشه و ساقه از پوسیدگی محفوظ خواهد بود. برای تهیه خاک، یک قسمت پیت، یک قسمت ماسه و یک قسمت خاک باغچه استفاده کنید و کف گلدان مقداری ماسه و سنگریزه بریزید.

تکثیر : پپرونیای ابلق یا سفید با قلمه های بذر و ساقه تكثیر می¬ شود؛ پپرونیای سبز با قلمه¬ های برگ و ساقه تكثیر می شود. پپرونیای معمولی که گیاهی است با برگ های چروكیده، كاملاً متفاوت با گیاهان دیگر این خانواده است و آن را به كمك برگ های كاملش تكثیر می كنند.

دستور کلی برای تکثیر: در بهار و تابستان از قلمه ی یک ساله گیاه استفاده نمایید. قلمه را به میزان 4- 5 سانتیمتر در ماسه ی شسته فرو کنید و در محلی که دمای آن 18 درجه باشد، در تاریکی قرار دهید. در مورد انواع گوشتی آن، برگ را روی سطح ماسه بخوابانید و روی آن ماسه شسته بریزید؛ پس از مدتی از انتهای رگبرگ ها ریشه ظاهر می گردد.

زمان مناسب برای تغییر گلدان، فصل بهار است و خاک مناسب برای آن مخلوطی از خاک چوب و تورب و ماسه است. گلدان را باید در محل کاملاً روشن و دور از اشعه ی مستقیم آفتاب قرار داد. در این صورت سنبله گل سفید یا کرم رنگی تولید می کند.

 

فیلودندرون اکسی کاروم یا فیلودندرون اسکاندنس

(HEARTLEAF PHILODENDRON (PHILODENDRON SCANDENS


این گیاه بومی آمریکای جنوبی، احتمالاً رایج ترین و شناخته شده ترین گیاه آپارتمانی است. نام های دیگر آن WEATHEART VINE و PARLORIVY است. برگ های آن به طول 8– 12سانتیمتر، قلبی شکل و به رنگ سبز براق تیره است. ریشه هوائی و بالا رونده دارد و در هر شرایطی رشد می کند چون با تغییرات درجه حرارت و نور حساسیت زیاد نشان نمی دهد. به همین دلیل برای نگهداری در آپارتمان مناسب است و نگهداری آن برای مبتدیان باغبانی نیز آسان است.

برای ایجاد محیط مناسب باید قیـّمی را که ارتفاع آن از گیاه بلندتر باشد، در پای بوته فرو کرد و دور آن را با خزه پوشاند و بوته را به قیم بست تا به تدریج ریشه نابجا به داخل خزه فرو کند و خود را بالا بکشد؛ همچنین می توان اجازه داد گیاه به خودی خود رشد کند و از گلدان به پایین سرازیر شود.

نگهداری

درجه حرارت – به طور کلی در حرارت کمتر از 10 – 15درجه در زمستان از بین می روند.

نور– تمام انواع فیلودندرون ها باید از تابش مستقیم آفتاب محفوظ بمانند، محل نیم سایه مناسب است (جای این گلدان در لبه پنجره یا لبه میز مناسب است).

آبیاری – در تمام دوره ی رشد، آبیاری  مرتب لازم است و آب مازاد زیر گلدان را باید خالی نمود. در زمستان هفته ای یک یا دو بار آبیاری کافیست. بهتر است اجازه دهید بین دو آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود.

رطوبت هوا – سطح برگ ها را بایستی به طور مرتب حتی دو مرتبه در روز در تابستان اسپری نمود و در زمستان چنانچه در اطاق گرم نگهداری شود، یک مرتبه در روز اسپری می نمایند.

برگ های فیلودندرون باید هر روز با غبار پاش مرطوب شود و با آب ولرم به وسیله ی اسفنج آن را تمیز نمود.

مقدار کود آن باید متناسب باشد. در غیر این صورت رشد آن نامطلوب و برگ ها خشن و درشت و زننده خواهد شد.

تغییر گلدان – هر دو تا سه سال یک مرتبه تغییر گلدان می دهند.

تکثیر – قلمه های آن در آب ریشه می دهد و آنهایی که ریشه ی هوایی می دهد، آن را همراه با جوانه ی اصلی در گلدان می کارند همچنین از طریق کاشت بذر، آن را در اردیبهشت ماه تکثیر می کنند.

آفات – کنه قرمز آفت مهم آنست. با محلول دو در هزار مالاتیون هر 15 روز یک مرتبه در بهار و تابستان سمپاشی می کنند. اسپری با آب ساده نیز بسیار مؤثر است.

مراقبت از گیاهان آپارتمانی - بنجامین

بنجامین ( BENJAMINA )


گیاهی بسیار زیباست از خانواده انجیر ( موراسه ) که برگ های کوچک با رنگ سفید و سبز به صورت ابلق در آن دیده می شود. معمولاً بنجامین را به دلیل حساسیت بالا و مقاومت کم در برابر عوامل محیطی روی فیکوس بنجامین (عکس زیر) پیوند می زنند تا مقاومتر شود که در صورت مشاهده برگ های سبز یکنواخت بهتر است قطع شوند تا گیاه ابلق بهتر رشد کند.

نیازها

نور : به نور بیشتری نسبت به سایر گیاهان آپارتمانی نیازمند است اما تابش مستقیم آفتاب را تحمل نمی کند (معمولاً بهترین نور حالتی است که گلدان در زیر سایه بان جنوبی طوری قرار گیرد که آفتاب به گلدان گیاه برسد اما به برگ های گیاه آفتاب نتابد و برگ ها در سایه ( نور کامل ) باشند.

نکته : چون بنجامین نسبت به تغییر عوامل محیطی بسیار حساس است و با کمترین تغییری برگ های آن ریزش می کند از چرخاندن و جا به جایی گلدان بپرهیزید.

هنگامی که گیاه تازه خریداری شده را به خانه می آورید برخی از برگ های آن زرد یا قهوه ای می شوند؛ انتظار نداشته باشید برگ های زرد یا قهوه ای یا ریخته ، مجدداً رشد کنند؛ در عوض بهتر است مراقبت کنید که محیط گیاه کاملاً مناسب باشد. برگ هایی که از این پس می رویند می توانند رشد و نمو خوبی داشته باشند.

دما : حداقل درجه حرارت در زمستان 15 و در تابستان حداکثر 24 درجه. در زمستان حتماً باید در اتاق نگهداری شود (نسبت به سرما حساس است) .

آبیاری : در بین دو آبیاری اجازه دهید تا سطح خاک خشک شود ( باید به اندازه یک انگشت در زیر خاک را بازدید نمود، اگر خشک بود باید آبیاری بعدی صورت گیرد ). معمولاً در خانه ها به دلیل عدم رعایت این مسئله و آبیاری بیش از اندازه گیاه از بین می رود. بهتر است از آبی که چند ساعت در محیط بوده و هم دمای محیط است برای آبیاری استفاده شود، هرگز با آب سرد آبیاری نکنید .

خاک : بهترین خاک کمپوست ( خاکبرگ ) یا کود حیوانی یا خاک لوم است [مخلوطی از شن ، رس و مواد آلی ( برگ پوسیده ) ] .

تکثیر: تکثیر این گیاه در آپارتمان مشکل است؛ برای تکثیر از قلمه هایی که حداقل یک برگ همراه دارد استفاده شود.

نکته مهم : برای اشخاصی که در نگهداری گیاهان آپارتمانی تازه کار هستند نگهداری بنجامین توصیه نمی شود زیرا گیاه خیلی حساسی است. فیکوس بنجامینا (انجیر گریان) که بومی هندوستان است، چنانچه در شرایط مساعد محیطی قرار بگیرد گیاهی است که به سرعت محیط را از آن خود می کند و به سایر گیاهان اجازه رشد نمی دهد. در واقع بزرگترین درختی که در جهان وجود دارد نوعی فیکوس است که در هند واقع شده و مساحتی حدود 2 میلیون متر مربع را در بر گرفته است! (عکس تزیینی است)

 

 


موضوعات مرتبط: روش نگهداری گیاهان اپارتمانی
[ سه شنبه بیستم اسفند 1387 ] [ 22:26 ] [ حسین همدانیان ]
مقدمه

هرچند انسانها درراستای تکنولوژی قدم برمیدارن از فضای سنتی دور شده ورو به فضاهای شهری گذاشته از منازلی که داری هشتی وحیاطهای زیباست دور میشن وخودشونا در یک چارچوبی به اسم اپارتمان محدود میکنند وروزها را در هیاهوی شهری گم کرده وکمتر فرصت پیدا میکنند تا روح وروان خودشون را در محیط های بکر طبیعت صفایی دهند بران شدین که که فضل الهی وکمک شما عزیزان راهی برای اوردن نشاط به داخل اپارتمانها ومحیهای کار پیدا کنیم در این وبلاگ شما با مورفولوژی گیاهان اپارتمانی ونخوه نگهداری گلها وطراحی محیط با پوشش سبز اشنا میشوین امید ات بتونیم با همکاری شما دراین امر موفق وسربلند باشم 

مورفولوژی گیاهان آپارتمانی

گیاهان اپارتمانی عمداتا از گیاهان گروه c4میباشن از مشخصهای این گیاهان به شرح ذیل است

۱-دارای برگهای این گیاهان عمداتا پهن برگ بوده که این گیاهان را در جذب نوربیشتر یاری رسان است

۲-ضخامت برگ این گیاهان عمدتا زیادتر از سایر گیاهان است وبرگهای دارای سبزینه بیشتر وابدار میباشن

۳-ساقه این گونه گیاهن ضخیم وابدار بوده وانتقال مواد غذایی را تسریع میبخشد

۴-سیستم ریشه این گیاهان به صورت افشان وسطحی میباشن وامکان رشد این گیاهان را درمحیط کشت کم حجم امکان پذیر میسازد

۵- خاک این گیاهان عمداتا سبک بوده ومیباسیت از مواد الی ومعدنی غنی شده ای برخوردار باشد

۶- گیاهان اپارتمانی نسبت به کمبود اب حساس بوده ودر استرس خشگی از خود واکنش نشان میدهند نحوه ابیاری ایان گیهان میبایست با حجم کم ودفعات بیشتری صورت گیرد

۷- نیاز نوری کمی داران ودرطیفهای نورهای بین ۷۵ تا ۱۰۰۰ فوت کندل رشد میکنند البته بسته به نوع گیاه دارد

 در زیر به تفصیل پیرامون هریک از موارد بالا ونقش ان در گیاهان مطالبی را عنوان میکنیم مطالب ارائه شده به صورت کلی نبوده وممکن از درگیاهان مختلف متفاوت باشن

برگ وجایگاه ونقش ان در گیاه

مقدمه

برخی از مورفولوژیستها برگ را ساقه تغییر شکل یافته که تقارن محوری خود را از دست داده و تقارن سطحی به خود گرفته است می‌دانند. بر طبق این نظر ، سطح تقارن برگ معمولا از رگبرگ و سطح آن گذشته ، آن را به دو قسمت مساوی تقسیم می‌کند. یکی از شواهد مورفولوژیستها دال بر اینکه برگ منشاش از ساقه است، برگهای گوآرئا از تیره سنجد تلخ است که مانند ساقه دارای جوانه انتهایی است و همراه با مراحل مختلف رشد گیاه در انتهای آن مرتبا برگچه‌های تازه ایجاد می‌شود. البته این امر یعنی رشد راسی برگ در تمام اندامهای برگی سرخسها عمومیت دارد ولی رشد آن نهاندانگان همیشه محدود و مخصوص به بخش میانی آن است.



تصویر

پلی مورفیسم برگی

اشکال برگ با آنکه در یک گونه یا یک پایه گیاه معمولا یکنواخت و ثابت است ولی گاهی در برخی از گیاهان یک شکل و یکنواخت نبوده ، دارای دو یا چند شکل مختلف است که به آن حالت پلی مورفیسم برگی می‌گویند.

رشد و تغییر شکل ضمایم برگ

رشد پهنک برگ در بیشتر گیاهان محدود و در عوض رشد ضمایم آن مانند گوشوارکها ، نیام ، یا دمبرگ فوق‌العاده است. به عنوان مثال نیام برگ در گیاهان تیره جعفری معمولا رشد فوق‌العاده دارد. در آنقوزه از گیاهان این تیره وسعت و پهنای نیام چندین برابر پهنک برگ است. در بعضی از فیلودها تمامی پهنک برگ تبدیل به پیچک شده در عوض گوشوارکها با رشد خود جای آن را می‌گیرند. فیلودها نوعی برگند که از رشد و پهن شدن دمبرگ حاصل می‌گردند.

این نوع برگها ظاهرا شباهت به برگهای معمولی داشته ولی در ساختار تشریحی وضع دسته‌های آوندی آنها معکوس با برگها بوده ، سطح تقارن آنها نیز با برگهای معمولی فرق می‌کند. بزرگترین سطح تقارن در فیلورها در جهت عمودی واقع است. بعضی از گیاه شناسان پهنک برگهای گیاهان تک لپه‌ای ، بخصوص گیاهان تیره گرامینه را که نیامی پهن ولی دمبرگ ندارند حاصل از تغییر شکل دم برگ دانسته آن را نوعی فیلور بشمار آورده‌اند.

پیدایش برگ

در بیشتر موارد با رشد طولی همراه است. در ابتدای رشد ساقه هنگامی که برگها بسیار کوچکند در راس آن روی هم قرار داشته یکدیگر را کاملا می‌پوشانند و با رشد تدریجی ساقه است که آنها نیز رشد کرده ، از یکدیگر جدا شده ، وضعی افقی روی ساقه پیدا می‌کنند. برگها در گیاهان تک لپه‌ای که غالبا پهن ، کشیده و دراز اند کمتر حالت افقی داشته ، تقریبا زاویه‌ای نسبتا تند با ساقه پیدا کرده در امتداد آن قرار می‌گیرند.

سطح روی در این برگها که به طرف ساقه است و در اصطلاح سطح شکمی و سطح پایین که در جهت مخالف ساقه است سطح پشتی نام دارد. سطح پشتی در این برگها غالبا محدب و دارای رگبرگهای برجسته بوده ، رنگی روشن‌تر دارد. برگهایی که سطح پشتی و شکمی دارند برگهای دو وجهی و برگهایی که دو سطح آن ساختار درونی یکنواخت دارد، مانند برگ گیاهان تیره جعفری ، ثعلب و زنبق برگهای یک وجهی نام دارند. عده‌ای از گیاهان نیز برگهای چند وجهی دارند.



تصویر

هتروفیلی در برگهای گیاهان

شکل برگ در هر گیاه معمولا ثابت است و یکی از اختصاصات ثابت گونه‌های گیاهی تقریبا وضع و شکل برگهای آنهاست. گاهی نیز دو یا چند شکلی در برگهای یک گیاه دیده می‌شود، این ناجور بودن برگها در برخی از گیاهان منشا ارثی داشته ، به اصطلاح ژنتیکی است مانند درخت پده که نوعی تبریزی است یا بعضی از سروهای کوهی که ناجور برگ هستند در این سروها شکل برگهای شاخه جوان و مسن باهم تفاوت دارند در بعضی از گیاهان ناجور بودن برگها به علت تاثیر شرایط محیطی است. مثلا آلاله آبی دارای دو نوع برگ است.

برگهای هوایی آن دارای پهنک و برگهای درون آب آن فاقد پهنک و غوطه‌ور در آب است. در گیاهان آبزی دیگر نیز برگها تغییراتی متناسب با محیط زیست آبی پیدا می‌کنند. مثال دیگر از گیاهان ناجور برگ تیرکمان آبی است که دارای سه نوع برگ غوطه‌ور ، شناور ، برگ هوایی است. هتروفیلی در غالب گیاهان نهاندانه و حتی در سرخسها و نهانزادان آوندی کم و بیش دیده می‌شود.

تغییر شکل برگ

علاوه بر تاثیر محیط در تغییر شکل برگ ، نوع کار و وظیفه نیز ممکن است سبب تغییر شکل پهنک یا ضمایم آن به صورت خار شده یا با اندوختن مواد تبدیل به عضو ذخیره‌ای گیاه شوند. مانند برگهای زیر زمینی پیاز ، در بعضی از گیاهان برگها متورم شده ، محل ذخیره آب می‌گردند. دمبرگ در برگهای سکوله خیز (تراپاناتانس) و برخی از گیاهان آبزی دیگر حالت اسفنجی پیدا میکند. سالوینیا ناتانس که یک سرخس آبزی است و سه برگ دارد برگ پایین آن تبدیل به ریشه شده ، مواد غذایی محلول را از آب جذب می‌کند.

رگبندی برگ

پراکندگی دسته‌های آوندی در پهنک برگ را ، رگبندی برگ می‌گویند. رگبندی برگ در دو گروه از گیاهان دو لپه‌ای و تک لپه‌ای از نهاندانگان باهم متفاوت است. در دو لپه‌ایها رگبرگ اصلی پس از آنکه از دمبرگ دارد پهنک شد در آن انشعابات زیاد پیدا کرده ، تشکیل شبکه درهم و پیچیده‌ای از رگبرگها را که به آن شبکه رگبرگهای فرعی می‌گویند، می‌دهد. در گیاهان تک لپه‌ای برگها غالبا فاقد دمبرگ بوده ، رگبرگهای آنها بطور موازی از نیام وارد پهنک شده تمام طول برگ دراز و تسمه‌ای شکل آنها را بدون انشعاب طی کرده ، به این شکل سبب استحکام برگ و مانع پارگی آن می‌گردند.

عده کمی از تک لپه‌ایها مانند بعضی از نخلها و ازملک و گل شیپوری برگها مانند دو لپه‌ایها رگبرگ منشعب دارند. در بین دو لپه‌ایها نیز برخی از گیاهان مانند بارهنگ و گلبرگهای موازی دارند. در گروه بازدانگان رگبرگها غالبا مستقل و فاقد انشعاب هستند برگها بطور کلی دارای دو نوع انشعاب‌اند.

انشعاب شانه‌ای

در این حالت رگبرگهای فرعی موازی هم از رگبرگ اصلی یا میانی برگ جدا شده به طرف کناره برگ رفته در انشعابات بعدی خود تشکیل شبکه‌ای در هم می‌دهند، مانند انشعابات شانه‌ای یا پر مانند رگبرگ در راش و غیره.

انشعابات پنجه‌ای

این نوع انشعابات رگبرگ را بطور روشن در برگ مو و چنار می‌توان دید، در انشعاب پنجه‌ای ، رگبرگ اصلی به محض ورود به پهنک در همان ابتدا به صورت پنجه‌ای منشعب شده ، انشعابات آن تا انتها و کناره‌های برگ می‌رود. در انشعابات پنجه‌ای رگبرگ اصلی را از رگبرگهای فرعی نمی‌توان تشخیص داد.


تصویر

آرایش و نظم برگ روی ساقه

نظم و آرایش برگ را در طول ساقه فیلوتاکسی می‌گویند. فیلوتاکسی از دو کلمه یونانی فیلون به معنی برگ و تاگزیس یعنی نظم و ترتیب گرفته شده است ترتیب قرار گرفتن برگ در هر گره یا در هر بند ساقه همیشه یکسان و ثابت بوده و هیچگاه آرایش برگ به چگونگی موقعیت رشد ساقه یا میان گره آن ارتباط ندارد. بنابراین هر گیاه یا هر گونه گیاهی دارای نظم برگی (فیلوتاکسی) معین و مشخص است.

نظام اصلی آرایش برگ روی ساقه

نظم چرخه‌ای

فراوان‌ترین نوع فیلوتاکسی است که در عده زیادی از گیاهان عمومیت دارد. در این نوع آرایش دو یا چندین برگ در هر گروه ساقه ظاهر شده ، تشکیل چرخه‌ای از برگها را می‌دهند. هر برگ یک چرخه معمولا با برگ چرخه‌های متوالی پایینی و یا بالایی خود حالت متناوب داشته ، به عبارت دیگر برگهای هر چرخه دارای نظم تناوبی با برگهای چرخه دیگر هستند. تعداد برگهایی که در آرایش چرخه‌ای در هر گره ساقه تشکیل یک چرخه رای دهند ، در گیاهان مختلف متفاوت است و شماره آنها با نوع گیاه ارتباط دارد.

فراوان‌ترین نوع آرایش چرخه‌ای حالتی است که در آن در هر گره ساقه فقط دو برگ مقابل هم وجود دارد که آنرا چرخه دو تایی گویند. مانند یاس ، تیره نعناع برخی دیگر از گیاهان ، چرخه سه برگی داشته و به اصطلاح تریم یا سه تایی هستند مانند خرزهره ، الودآ. عده‌ای از گیاهان چرخه‌های چهار برگی دارند، یعنی تترامر یا چهار تایی هستند که تعداد گیاهانی که در هر گره چهار برگ دارند محدود است مانند خانواده روناس و گیاهان آبزی هیدری

نظم تناوبی

در این نظم در هر گره ساقه فقط یک برگ وجود دارد آرایش تناوبی خود شامل دو نوع کلی زیر است.


  • نظم خطی: در این آرایش برگها بطور متناوب روی دو خط موازی مقابل هم در دو طرف ساقه یا روی چند خط موازی هم قرار می‌گیرند حالت اول را تناوب دو تایی می‌گویند که مخصوص گیاهان تک لپه‌ای است. و در لپه‌ایها به ندرت دیده می‌شود مثل برگ درخت نارون. خطوط نظم اگر بیش از دو یعنی سه یا چها یا چند تایی باشد آرایش برگ را سه نظمی یا چند نظمی می‌گویند.

  • نظم خمیده یا مارپیچی: خطوط نظم ممکن است بجز راست و شکسته خمیده باشند، که به آن سری فیلوتاکسی خمیده یا مارپیچی گویند. بهترین نوع از این سری فیلوتاکسی را می‌توان در گیاهان تیره زنجبیراسه دید. در این گیاهان برگها روی یک خط خمیده یا مارپیچی به طول ساقه قرار دارد.

 قسمتهای مختلف برگ و ساختار ان

 

مقدمه

برگها اندامهای پهن و سبز رنگی هستند که با نظم و ترتیب ویژه‌ای بر روی ساقه گیاهان قرار دارند و دارای دو بخش اصلی پهنک و دمبرگ‌اند. پهنک سطح تماس برگ و محیط را زیاد می‌کند پهنک به علت نازک بودن دو نقش فتوسنتز و تعرق را بخوبی انجام می‌دهد. برگ هر گیاه معمولا ویژگیهای ظاهری خود را دارا است. این ویژگی در درجه اول مربوط به خصوصیات ارثی گیاه و در درجه دوم مربوط یه عوامل محیطی مانند نور ، رطوبت و دماست.||

قسمتهای مختلف برگ

در نهاندانگان برگ مرکب از یک قسمت صفحه مانند سبزی به نام پهنک است که بوسیله دنباله باریکی به نام دمبرگ به ساقه متصل می‌شود. دمبرگ غالبا در پایین خود و در قسمتی که به ساقه متصل می‌شود گاه پهن شده به صورت غلافی کم و بیش ساقه را در برمی‌گیرد. غلاف یا نیام برگ در بعضی از برگها گاهی خارج از اندازه رشد کرده ، تمامی میانگره ساقه را پوشانده ، گاهی ایجاد زایده‌ای به نام گوشوارک را می‌کند. به جز پهنک برگ بقیه اجزای آن را ضمایم برگ می‌گویند. برگها ممکن است دارای همه ضمایم یاد شده باشد یا فقط شامل دمبرگ و پهنک باشند، گاهی نیز برگ فاقد دمبرگ و حتی پهنک است.



تصویر

ساختار بیرونی برگ

پهنک

بخش قعال برگ بوده و غالبا به علت دارا بودن کلروفیل سبز رنگ است. پهنک ممکن است وجود نداشته و یا بسیار کاهش یافته باشد و مثلا به صورت پیچک در می‌آید. پهنک معمولا به شکل صفحه سطحی است که رگبرگها از آن می‌گذرند رگبرگها ادامه دمبرگ بوده و در سطح زیرین مشخص‌ترند. چگونگی پراکندگی رگبرگها را در سطح برگ رگ‌بندی (گسترش رگبرگها) می‌نامند.

دمبرگ

میله کوتاهی است که پهنک را در محل گره به ساقه متصل می کند. قسمت عمده دمبرگ را بافتهای چوبی و آبکشی تشکیل می‌دهند. دمبرگ معمولا به لبه پایه پهنک متصل است ولی در بعضی از گیاهان مانند لادن و کرچک به سطح زیرین برگ اتصال دارد. اینگونه برگها را سپر می‌گویند. برگها فاقد دمبرگ را که پهنک آنها مستقیما به ساقه متصل است بی‌دمبرگ یا چسبنده می‌نامند. قاعده برگ گاهی به صورت نیام (غلاف) گسترش می‌یابد و ممکن است دارای ضایعاتی به نام گوشوارک و زبانک باشد.

انواع برگ

برگ گیاهان دو لپه‌ای

برگ گیاهان دو لپه‌ای ممکن است ساده یا مرکب باشد برگ ساده فقط از یک قطعه تشکیل شده حال آن که برگ مرکب از چند قطعه کوچک به نام برگچه بوجود آمده است. در قاعده برگ گیاهان دو لپه‌ای یک جفت گوشوارک و یک جوانه جانبی قرار دارد. گسترش رگبرگها معمولا شبکه‌ای است.

برگ گیاهان تک لپه‌ای

برگ گیاهان تک لپه‌ای از دو بخش پهنک و نیام تشکیل شده است گسترش رگبرگهای آنها موازی است. در محل اتصال نیام به پهنک زبانک وجود دارد. در بعضی گونه‌های غلات در محل اتصال پهنک به نیام یک جفت گوشواره وجود دارد.

برگ بازدانگان

برگ اکثر بازدانگان سوزنی یا پولک مانند است. برای مثال برگ سوزنی در کاج و پولک مانند در سرو وجود دارد. برگهای سوزنی فقط یک رگبرگ دارند و به نوک تیزی ختم می‌شوند.

آرایش جوانه برگ (آرایش برگ بر روی ساقه)

  • برگهای متقابل: آرایش برگها به صورتی است که در هر گره دو برگ روبروی هم قرار گرفته‌اند مانند زبان گنجشک ، یاس بنفش.

  • برگهای فراهم: در این آرایش برگی در هر گره بیش ار دو برگ وجود دارد مانند خررزهره.

  • برگهای متناوب: در هر گره شاخه فقط یک برگ دیده می‌شود مانند گردو.

ساختار درونی برگ

ساختار درونی دمبرگ

تمام سطح دمبرگ از بشره ای پوشیده شده که امتداد بشره ساقه است. و در درون آن پاراشیمی وجود دارد که رگبرگها از میان آن می‌گذرند. آوندهای چوب - آبکش با همان وضعی که در ساقه قرار دارند (آوندهای آبکشی در خارج و آوندهای چوبی در داخل)وارد برگ می‌شوند.

ساختار درونی پهنک

  • بشره در دو سطح بالایی و پایینی برگ قرار دارد.

  • مزوفیل در بین دو لایه بشره واقع شده است.

  • رگبرگها یا دسته‌های آوندی مزوفیل از دو نوع پارانشیم نرده‌ای و حفره‌ای تشکیل شده است که فضای بین بشره زبرین زیرین برگ را پر می‌کند. رگبرگها ادامه رشته‌های آوندی دمبرگ‌اند. آوندهای چوب - آبکش با همان وضعی که در ساقه قرار دارند وارد دمبرگ می‌شوند. انتهای رگبرگ عموما به یک تراکئید ختم می‌شود رگبرگها علاوه بر هدایت مواد ، نگاهدارنده بافتهای برگ نیز هستند.




تصویر

تنوع و اقسام برگ

برگ ساده

برگهایی که پهنک واحدی دارند و به آنها برگهای ساده می‌گویند. پهنک برگهای ساده ممکن است کامل بوده ، یا به حاشیه به علت بریدگیها یا فرورفتگیها اشکال مختلف پیدا کند. انواع برگهای ساده را از روی پهنک و کناره آنها که دارای دندانه یا کنگره است و همچنین بر حسب نوع و عمق بریدگی حاشیه که سطحی است و یا کم و بیش به رگبرگ و سطحی می‌رسد نامگذاری می‌کنند.

برگ مرکب

برگهایی که پهنک آنها از برگچه‌های متعدد تشکیل می‌شود به برگهای مرکب مرسوم‌اند. برگهای مرکب از برگچه‌های متعدد تشکیل می‌شوند، اگر برگچه‌های برگ مرکب در طرفین یک رگبرگ مشترک که راشی نام دارد قرار گیرند آن را برگ مرکب شانه‌ای یا پرمانند می‌گویند. دیگر از اشکال مهم برگ مربوط به وضع و اشکال نوک و کناره‌های پایینی آن است که در شناسایی انواع گیاهان اهمیت مخصوص دارند.

عده ای از مولفان برگهای مرکب شانه‌ای را ابتدایی‌تر از برگهای کامل یا ساده می‌دانند و به عبارت دیگر تکامل برگ را از حالت مرکب بودن به طرف سادگی و کامل شدن عنوان می‌کنند. مورفولوژیستها برای اثبات این نظریه دلایل بیشماری از مقایسه برگ یا فروند گیاهان فسیلی یا گیاهان امروزی ذکر می‌کنند. در طبیعت فعلی نیز برخی از درختان که برگهای مرکب شانه‌ای دارند مانند کرات یا لیکلی که در جنگلهای اطراف دریای خزر فراوان می‌روید، دارای برگهای مرکبی هستند که بعضی از برگچه‌های آنها با برگچه‌های مجاور خود چسبیده و یکی شده‌اند.

وظایف برگ

  • تعرق: دفع آب به صورت بخار از سطح برگ را تعرق می‌گویند. تعرق به صورت روزنه‌ای ، پوستکی و عدسکی صورت می‌گیرد. ولی به صورت روزنه‌ای بیشتر دیده می‌شود. اهمیت تعرق به سبب تعرق جریان یافتن آب در گیاهان است.

  • تعریق: دفع آب به صورت مایع از سطح برگ را تعریق می‌نامند.

  • فتوسنتز: فتوسنتز فرآیندی است که در آن گیاهان سبز در برابر نور خورشید و با استفاده از دی‌اکسید کربن هوا و همچنین آب ، گلوکز می‌سازند و اکسیژن آزاد می‌کنند.

  • تنفس: فرآیند آزاد سازی انرژی شیمیایی مواد غذایی را به کمک اکسیژن تنفس می‌گویند


تصویر

دید کلی

گیاهان و سایر جانداران موقعی می‌توانند به زندگی ادامه دهند که قدرت تجزیه مولکولهای پیچیده مواد آلی (غذا) و استفاده از انرژی اندوخته شده در آنها را دارا باشند. عمل اکسیداسیون مواد آلی که منتهی به آزاد شدن انرژی می‌شود، مستلزم جذب اکسیژن از راه منافذ روی برگ ، ساقه و ریشه گیاه است. بنابراین تظاهرات خارجی تنفس عبارت است از: جذب و دفع یعنی مبادلات گازی بین گیاه و محیط.

در برابر فتوسنتز که به ساخته شدن مواد آلی منتهی می‌شود، تنفس قرار دارد که طی آن مولکولهای حاصل از عمل فتوسنتز شکسته شده و انرژی حاصل از آنها صرف فعالیتهای حیاتی مانند ساختن برخی مواد ، جذب و شناسایی مواد محلول ، جنبشهای سیتوپلاسمی و جنبش اندامهای گیاهی ، بوجود آمدن پتانسیل الکتریکی و بطور کلی رشد و نمو می‌شود. در فرایند کاتابولیزم (Catabolism) سه فرایند جداگانه بحث می‌شود: تنفس (Respiration) ، تخمیر (Fermentation) و تنفس نوری (Photorespiration) که مورد آخر مخصوص گیاهان است.

تنفس

ما می‌توانیم آنچه که در سلولهای جانوری و گیاهی به هنگام تنفس اتفاق می‌افتد، تحت فرمول کلی زیر نشان دهیم:



تنفس در سلولهایی صورت می‌گیرد که در شرایط هوازی قرار بگیرند. در جریان تنفس 3 گروه مواد مورد استفاده قرار می‌گیرند: کربوهیدراتها ، پروتئین‌ها و چربی‌ها. تنفس عمدتا در میتوکندری‌ها صورت می‌گیرد که شامل سه مرحله است:





تصویر

  • مرحله اول تنفس در سیتوپلاسم سلولها صورت می‌گیرد. این مرحله گلیکولیز نامیده می‌شود که طی آن قند 6 کربنی مانند گلوکز شکسته شده و به دو مولکول 3 کربنی بنام اسید پیروویک تبدیل می‌شود.

  • مرحله دوم واکنشها در ماتریکس میتوکندری اتفاق می‌افتد که با حضور اسید پیروویک است. این واکنشها به صورت چرخه‌ای انجام می‌شوند که چرخه کربس نامیده می‌شود، در هر چرخه یک مولکول اسید پیروویک به 3 مولکول تبدیل شده و انرژی حاصل از شکسته شدن آن در ناقلهای انرژی مانند و ، ذخیره می‌شود.

  • مرحله سوم واکنشهای تنفس در غشای میتوکندری انجام می‌شود که دارای سیستم ناقل الکترون است. بدین ترتیب که در اول زنجیره ناقلهای انرژی ، الکترون از دست داده و گیرنده نهایی این الکترونها ، اکسیژن () است که در این فرایند انرژی به صورت ATP (آدنوزین تری فسفات) در می‌آید که انرژی قابل استفاده برای تمام اعمال سلولی است.

تبادل گازها در بخشهای مختلف گیاه

در گیاهان اندامهای ویژه‌ای جهت رساندن اکسیژن به سلولها و انتقال دی‌اکسید کربن حاصل از تنفس آنها به خارج وجود ندارد. تبادل گازها از راه روزنه‌ها و عدسک‌ها ، انجام می‌شود. در بین سلولهای تشکیل دهنده اندامهای گیاه وجود حفرات کوچک و بزرگ و اتاقکهای زیر روزنه‌ای و سلولهای کروی با حفرات فراوان در زیر عدسک‌ها موجب می‌شوند که تبادلات گازی در گیاه به سهولت انجام شود. گازهای حاصل از فرایند فتوسنتز و تنفس برحسب قوانین انتشار گازها در گیاه بین اندامهای گیاه و محیط خارج مبادله می‌گردد.

در ریشه‌ها نیز عمل تنفس با استفاده از هوای موجود بین ذرات خاک انجام می‌شود و چنانچه برای مدت طولانی فضاهای موجود بین ذرات خاک از آب پر شود، بسیاری از گیاهان دچار خفگی ریشه شده و آثار آن پس از مدتی در بخش هوایی ظاهر می‌شود. از جمله این آثار بی رنگ شدن شاخه و برگهای نورسته ، ریزش اندامهای تولید مثلی و توقف در رشد گیاه است. در عده‌ای از گیاهان مردابی انشعاباتی از ریشه به خارج از آب در آمده تشکیل اندامهای تنفسی به نام شش ریشه‌ها را می‌دهند که برای تبادل هوا کمک موثری به شمار می‌آیند.



تصویر

شدت تنفس

تنفس به عنوان یک پدیده فیزیولوژیکی با تغییرات عواملی که آن را کنترل می‌کنند، تغییر می‌کند و دارای شدت است. می‌توان شدت آن را به صورتهای مختلف تعریف کرد. یکی از تعریفها به صورت زیر است:

مقدار اکسیژن جذب شده و یا دی‌اکسید کربن () دفع شده را در واحد زمان شدت تنفس گویند. امروزه از دستگاههای فیزیکی مانند آنالیز مادون قرمز برای اندازه گیری شدت تنفس استفاده می‌گردد. این دستگاه ، دستگاهی است که می‌تواند مقدار را اندازه بگیرد، زیرا که مولکولهای اشعه مادون قرمز را جذب می‌کنند، بنابراین با انجام تنفس ، مقدار در هوای خروجی افزایش می‌یابد و دستگاه جذب بیشتری را نشان می‌دهد.

شدت تنفس در گیاهان و در یک گیاه بر حسب اندامهای مختلف ، متفاوت است، ولی در هر حال در مقایسه با تنفس جانوران ، تنفس در گیاهان بسیار ضعیف است. در اندامهای در حال رشد و جوان و در دانه‌های در حال رویش ، میزان تنفس بالاست. همچنین در گلهای در حال باز شدن و بویژه در اندامهای تولید مثلی ، تنفس شدیدتر است.

اثر عوامل درونی و برونی در تنفس

فیزیولوژیستها در پاسخ به اینکه آیا میزان تنفس گیاه در تاریکی و در روشنایی نسبت به هم متفاوت است یا خیر ، آزمایشهای متعددی انجام داده‌اند، تا اینکه اخیرا مشخص شده که در بعضی از گیاهان ، روشنایی محرک افزایش تنفس است. به این پدیده ، تنفس نوری گفته می‌شود.


  • فرایند تنفس به شدت ، تحت تاثیر دمای محیط است، زیرا که در مراحل مختلف تجزیه قند ، آنزیمهایی دست‌اندرکارند و واکنشهای شیمیایی متعددی انجام می‌شود که همگی تحت تاثیر دمای محیط قرار دارند.

  • افزایش اکسیژن محیط موجب افزایش شدت تنفس است.

  • شدت تنفس بر حسب سن و نوع اندامهای مختلف گیاه ، متفاوت است.

  • افزایش رطوبت بویژه در دانه‌ها ، عامل بسیار مهمی در افزایش تنفس و در افزایش فعالیتهای گیاه است.

کسر تنفسی

اگر گازهای تنفسی گیاه را بطور دقیق بررسی کنیم، می‌بینیم که معمولا حجم دی‌اکسید کربن دفع شده از گیاه برابر حجم اکسیژن جذب شده نیست. نسبت بین این دو را کسر تنفسی می‌نامند. این کسر برحسب مراحل مختلف رویش و گل دادن گیاه متفاوت بوده و تا حدودی نوع ماده‌ای که در واکنشهای تنفسی تجزیه می‌شود را مشخص می‌سازد. در صورت تجزیه هیدراتهای کربن این کسر برابر یک می‌شود. در تجزیه مواد لیپیدی و پروتئینی و اسید مالیک به ترتیب در دو مورد اول کمتر از یک و در مورد آخر بیشتر از یک خواهد بود.

تنفس مقاوم به سیانید

می‌توان تنفس را بوسیله بعضی از مواد شیمیایی مختل کرد. این مواد شیمیایی به دو گروه تقسیم می‌شوند:


  • سموم تنفسی مانند یون سیانید و آزید . افزون بر این مونوکسید کربن موجب مسمومیت تنفسی می‌شود. برای اینکه این ترکیبات مانع انتقال الکترون به اکسیژن می‌شوند و در نتیجه ATP ساخته نمی‌شود.

  • گروه دوم مواد که در زنجیره انتقال الکترون در غشای میتوکندری تاثیر می‌گذارند، مانند دی نیترو فنل که در این مورد هم ATP ساخته نمی‌شود.

    تعدادی از ارگانیزمها مانند قارچها و جلبکها و بعضی از گیاهان وقتی تحت تاثیر یون سیانید قرار می‌گیرند، بلافاصله از بین می‌روند، ولی تعدادی از گیاهان نسبت به یون سیانید مقاوم هستند. برای اینکه این گیاهان دارای یک مسیر فرعی انتقال الکترون هستند که الکترون می‌تواند از این مسیر به اکسیژن منتقل شود.

    منتها در این مسیر ATP ساخته نمی‌شود و انرژی آزاد شده در تنفس به صورت گرما تلف می‌شود و این گونه در مقابل سیانید مقاومت می‌کنند. در بعضی گیاهان مطالعاتی صورت گرفته که نتیجه این بوده است که هنگام گرده افشانی این سیستم فرعی در گلها فعال است (بدون تاثیر سیانید)، مانند خانواده گل شیپوری که تحت تاثیر این تنفس ، ترکیبات معطر پراکنده می‌شود که این ترکیبها موجب جلب توجه حشرات گرده افشان می‌گردد.




img/daneshnameh_up/4/48/res.3.gif

آیا تنفس موجب کاهش عملکرد می‌شود؟

تنفس می‌تواند مقدار قابل توجهی از کربن تثبیت شده روزانه توسط فتوسنتز را مصرف نماید و این مقدار بجز تلفات ناشی از تنفس نوری است. تغییرات متابولیزم گیاه تا چه حد عملکرد محصولات زراعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟ تنفس شامل دو بخش است: تنفس رشد که شامل عمل آوری کربن احیا شده به منظور تامین رشد گیاه جدید است و تنفس نگهداری که جزئی از تنفس لازم برای حفظ سلولهای بالغ در وضعیت حیاتی است. این فرایند بیش از 50 درصد کل جریان تنفسی را به خود اختصاص می‌دهد.

در راس تمام اینها ، مسیر چاره مقاوم به سیانید وجود دارد که مقادیر قابل توجهی از کربن احیا شده سلول را مصرف کرده و ظاهرا هیچ محصولی تولید نمی‌کند. برآوردهایی که از این مسیر در ریشه‌های گندم بدست آمده، نشانگر تلفاتی معادل 6 درصد عملکرد دانه نهایی از این طریق است. گرچه توان بالقوه افزایش عملکرد از طریق کاهش مقدار تنفس وجود دارد، لکن پیش از اعمال چنین تغییراتی ، درک بهتر جایگاهها و مکانیزمهای کنترل کننده تنفس لازم به نظر می‌رسد.

ساقه و جایگاه ان در گیاه وانواع ان

ساقه بخشی از محور اصلی گیاه است که معمولا بیرون از خاک و بطور قائم در فضا قرار دارد. البته ساقه‌هایی وجود دارند که بطور افقی در زیر یا روی خاک قرار دارند.

نگاه اجمالی

شکل کلی ساقه مخروطی شکل است. یعنی در ناحیه که در سطح خاک قرار دارد. قطر بیشتری دارد و در انتها باریک است. بعضی از گیاهان نیز ساقه استوانه‌ای دارند. ساقه در زندگی گیاه نقشهای مختلف و بسیار مهمی دارد که عبارتند از : نگهداری ، هدایت ، تولید بافتهای جدید ، اندوختن مواد فتوسنتز را بر عهده دارند. ساقه به گیاه استحکام می‌بخشد و برگها را بوسیله شاخه‌ها در سطوح مختلف نگه می‌دارد. گل و میوه نیز به گونه‌ای روی شاخه‌ها قرار دارند. ساقه مسیر انتقال آب و نمکهای کانی از ریشه به برگهاست.

ساقه برخی گیاهان قادر است مواد گوناگون را در بافتهای خود ذخیره کند. مثلا ساقه
نیشکر ، قند و ساقه زیرزمینی سیب زمینی نشاسته و ساقه گون ، کتیرا را ذخیره می‌کند. ساقه با تولید بافتهای جدید در رشد طولی و قطری آن نقش دارد. یاخته‌های سطحی یاخته‌های جوان که دارای کلروفیل‌اند می‌توانند همانند برگ عمل فتوسنتز را انجام دهند. اما این نقش در زندگی گیاه اهمیت چندانی ندارد. ساقه‌ها عموما از لحاظ بافت نگاهدارنده غنی هستند اما ساقه‌های آبی نیازی به بافت نگهدارنده ندارند، از اینرو نرمند.

تقسیم بندی ساقه‌ها

ساقه‌ها را از نظر محیط زندگی به سه نوع تقسیم می‌کنند. ساقه‌های آبی ، ساقه‌های هوایی و ساقه‌های زیرزمینی. ساقه‌های هوایی و زیرزمینی بر حسب طول عمر ، نوع گیاه و نیاز به حفاظت در برابر تغییرات اقلیمی محیط و نحوه رشد به چند نوع تقسیم می‌کنند.





تصویر


ساقه‌های چوبی

در ساقه‌های چوبی مانند گردو در نوک شاخه جوانه‌ای به نام جوانه انتهایی و در طول شاخه آن جوانه‌های جانبی وجود دارد و در پایین هر جوانه اثر آوند و اثر برگ دیده می‌شود. در طول ساقه‌های چوبی در محل ارتباط بافتهای آوندی برگ و جوانه گره وجود دارد و در سطح ساقه برآمدگیهای کوچکی به نام عدسک دیده می‌شود.

جوانه از یاخته‌های مرسیتمی تشکیل شده است. این یاخته‌ها در برابر عوامل نامساعد محیط بسیار حساس‌اند و نیاز به محافظت دارند به همین مناسب اغلب جوانه‌ها از برگهای تغییر شکل یافته‌ای به نام پولک تشکیل شده‌اند. جوانه های گیاهان علفی و معدودی از گیاهان چوبی پولکهای حفاظتی ندارند و آنها را جوانه برهنه می نامند.

ساقه گیاهان دو لپه‌ای علفی

ساختار ظاهری این گیاهان شبیه به ساقه جوان گیاهان چوبی است. اما جوانه‌ها برهنه و در سراسر عمر گیاه فعال‌اند. برگهای این گیاهان نمی‌ریزند و در نتیجه اثر برگها و اثر بافتهای آنها روی ساقه دیده نمی‌شود.

ساقه گیاهان تک لپه‌ای

ذرت و نخل دو نمونه از گیاهان تک لپه‌ای هستند. ذرت تک لپه‌ای علفی است که ساقه آن از نیام برگها پوشیده شده است. اگر نیام را جدا کنیم در ساقه آن گره و میانگره دیده می‌شود ساقه در محل گره‌ها کمابیش تخم مرغی شکل و در یک نقطه فرورفته است.

ساقه نخلها

دارای جوانه انتهایی مخروطی شکل بسیار بزرگند. که برگهای جدید و گل از آن تولید می‌شوند. اگر نقطه رشد انتهایی آسیب ببیند گیاه می‌میرد. برگها نزدیک به هم در بالای ساقه تولید می‌شوند در نتیجه میانگره‌ها کوتاهند. در ساقه نخل جوانه ، گره و میانگره بوضوح دیده نمی‌شوند. ساقه نخل رشد قطری ندارد و قطر آن از بالا به پایین یکسان است. علت قطور بودن ساقه نخل بزرگ شدن یاخته‌ای پارانشیمی ساقه و تمرکز ماده چوب و سایر مواد دیگر در دیواره‌های آنهاست.



تصویر


ساقه‌های تغییر شکل یافته

تغییر شکل ساقه اغلب با تغییر نقش آن همراه است. در هر حال ساقه با هر شکل و نقشی ویژگیهای ساختاری خود را داراست. یعنی گره ، میانگره و بافتهای مشخصی دارد. مهمترین ساقه‌های تغیر شکل یافته عبارتند از :

ساقه هوایی خزنده

این ساقه‌ها عموما در سطح زمین بطور افقی رشد می‌کنند و دارای میانگره بلندند (توت فرنگی). برگها ریز و پولک مانند و برگ و گل در گره‌های معین یا در محل گره‌های که با زمین تماس حاصل می‌کنند تولید می‌شود.

ساقه زیرزمینی

این ساقه‌ها اندامهای ذخیره‌ای گیاه بشمار می‌روند. با استفاده از مواد ذخیره‌ای که در طی سال اول در آنها جمع می‌شود ساقه هوایی جدیدی در سال بعد رشد می‌کند. ساقه‌های زیرزمینی به شکل ریزوم ، غده پیاز (سوخ) دیده می‌شود. در ریزوم ساقه‌ها استوانهای شکل‌اند و در زیر زمین بطور افقی رشد می‌کنند این ساقه‌ها باریک و گوشتی و دارای اندوخته غذایی هستند. ساقه‌ها دارای گره ، میانگره ، برگهای متعددند. جوانه‌ها در پایه برگهای پولکی اندامهای هوایی را تولید می‌کنند و در گونه‌های زنبق انتهای در حال رشد ریزوم برگ و گل تولید می کند. ریشه در محل گرهها تولید می شود.

در ساقه های غده ای انتهای متورم ریزوم را غده می‌نامند. سیب زمینی یک غده است. بوته سیب زمینی سه نوع ساقه دارد: ساقه‌های هوایی معمولی ، ریزوم باریک و انتهای متورم آن همان غده است.
غده سیب زمینی دارای گره ، میانگره ، جوانه جانبی و یک جوانه انتهایی است. گروهی از جوانه‌ها یک چشم را تشکیل می‌دهند. چشمهای بر روی غده به وضع مارپیچی قرار دارند. هر چشم موقعیت یک گره را نشان می‌دهد. و در ساقه پیازی ساقه‌ها کوتاه و ضخیم‌اند، بطور افقی رشد می‌کنند و غذای اندوخته یا در ساقه کوتاه مثل گلایول و سیکلامن یا در پولکهای برگ مانند اطراف آن مثل نرگس جا دارند.

ساقه پیچنده یا پیچکها

ساقه پیچنده دراز و باریک است و بافت استحکامی دارد. در تماس با هر یک تکیه گاه به دور آن می‌پیچند مانند پیچک انگور ، نیلوفر ، چسبک ، پیچکها در بخش انتهایی خود رشد سریع دارند.

ساقه برگ نما

به شکل ظاهری ساقه برگ نما همانند برگ است. این ساقه‌ها سبز رنگند و نقش برگ را هم انجام می‌دهند و سطح این ساقه‌ها ممکن است گل ، میوه و برگ بطور موقت ظاهر شود. مانند کوله خاس ، مارچوبه.



تصویر


ساقه گوشتی

در عده ای از گیاهان فرایند ساختن غذا محدودی به ساقه می‌شود، زیرا برگها بسیار تحلیل رفته‌اند. این گیاهان در مواقع بارندگی مقدار قابل ملاحظه‌ای آب را در ساقه گوشت‌دار خود ذخیره می‌کنند و در فصلهای بی‌آبی از آن استفاده می‌کنند. ساقه گیاهان کاکتوس ، فرنیون ، علف شیر از جمله‌اند.

ساقه خار نما

اغلب خارهای گیاهان ، ساقه تغییر شکل یافته یا زایده ساقه‌اند. اما خارهایی که از تغییر شکل برگها حاصل شده‌اند در بعضی گیاهان مانند زرشک و اقاقیا دیده می‌شوند. نمونه ساقه خار نما در گیاه خار مصری و لالیک دیده می‌شوند. سطح خارها دارای برگ است که دلیلی است بر ساقه بودن خار.

مورفولوژی یا ریخت شناسی یکی از شاخه‌های بیولوژی گیاهی است که به مطالعه ساختار بیرونی و ظاهری اندامها و اعضای گیاهان و نحوه نمو آنها می‌پردازد. مورفولوژی ریشه ، یعنی مطالعه ساختار بیرونی و ظاهری ریشه در گیاهان.

ریشه ومشخصات ان

اطلاعات اولیه

ریشه عضوی از گیاه است که معمولا در داخل خاک قرار داشته، املاح محلول و آب را برای تغذیه گیاه از زمین جذب می‌کند. در تعریف ریشه و مقایسه با ساقه ، ریشه فاقد برگ است. فقدان برگ در ریشه البته ارزش اساسی نداشته و نبودن آن نمی‌تواند به ریشه اصالت عضو مستقلی ر ا بدهد. گر چه ریشه نهاندانگان بطور عادی فاقد برگ است، ولی با اثر دادن هورمونها و تغییر محیط کشت می‌تواند تحول یافته و برگدار شود.

ریشه اصلی در گیاهان دو لپه‌ای از رشد ریشه‌چه حاصل شده و بادوام است و تا آخر عمر گیاه باقی می‌ماند. در صورتی که در
گیاهان تک لپه‌ای ریشه اصلی خیلی زود از بین رفته ، ریشه‌های نابجا جانشین آن می‌گردند. ساختمان گیاه متشکل از یک محور است با دو بخش یا دو سیستم ، سیستم Shoot که بخش هوایی محور گیاه را تشکیل می‌دهد. و سیستم Root که بخش زیرزمینی محور گیاه را تشکیل می دهد. Shoot متشکل از ساقه و برگ است.


img/daneshnameh_up/d/d1/root.1.jpg




Root یا ریشه به عنوان اندام جذب و تثبیت گیاه در خاک ، تخصص یافته است. علاوه بر این ، ریشه‌ها در امر ذخیره و انتقال مواد هم مشارکت دارند. بخشی از مواد غذایی که در برگها ساخته می‌شود به ریشه انتقال یافته و در آنجا ذخیره می‌شود و در برخی گیاهان مثل هویج ریشه به عنوان اندام ذخیره تخصص یافته است. ریشه ، آب و کانیهای جذب شده را به بخشهای هوایی گیاه منتقل می‌کند و در گیاهان علفی و چوبی ، منبع هورمونهاست.

سیستمهای ریشه‌ای

سیستم ریشه‌ای راست

اولین ریشه که در جنین دانه ساخته می‌شود. ریشه‌چه ، رادیکال یا Rootlet گفته می‌شود. این ریشه ، ریشه اولیه یا اصلی در بازدانگان و اکثر دو لپه‌ایها می‌باشد. به این نوع ریشه که نسبت به ریشه‌های فرعی درشت‌تر است، سیستم ریشه راست یا Tap root گفته می‌شود. در این گیاهان ریشه اولیه در طول زندگی گیاه ، باقی می‌ماند و تولید ریشه‌های جانبی می‌کند. ریشه‌های درشت رشد ثانویه دارند و جذب مواد از خاک توسط ریشه‌های جوان صورت می‌گیرد. این ریشه‌ها تا عمق زیاد خاک ، نفوذ می‌کنند.

سیستم ریشه‌ای افشان

سیستم ریشه‌ای در گیاهان تک لپه‌ایها و نهانزادان آوندی از نوع نابجا Adventitious. Root می‌باشد. در این گیاهان ریشه اولیه مدت زمان کوتاهی فعالیت دارد، بلافاصله ریشه‌های نابجا از گرههای پایین ساقه ، تولید می‌شوند. این ریشه‌ها تقریبا یک سیستم یکنواخت ، تشکیل می‌دهند که این سیستم ، سیستم ریشه افشان fibrius root System می‌گویند. این ریشه‌ها رشد ثانویه ندارند و معمولا در لایه‌های سطحی زمین نفوذ می‌کنند. و تفاوتی از لحاظ ظاهری بین ریشه‌های اولیه و ثانویه وجود ندارد.



img/daneshnameh_up/7/7d/root.2.jpg


ریشه نابجا  یا ناجا

اگر ریشه ظاهر شده در گیاه ، حاصل از رشد ریشه‌چه گیاهک نبوده ، یا روی اندامهای دیگر نظیر ساقه ، برگ ، لپه‌ها و حتی پوشش گل پیدا شود، آن را ریشه نابجا می‌گویند. ریشه‌های نابجا مانند ریشه‌های فرعی منشا درونی داشته ، یعنی از تقسیم سلولهای دایره محیطیه یا ریشه‌زا که در مقابل دسته‌های چوبی در استوانه مرکزی قرار دارند، حاصل می‌شوند. فقط در برخی از گیاهان مانند علف چشمه منشاء ریشه‌های نابجا ، خارجی است.

ریشه نابجا ممکن است، کار جذب مواد از زمین را به عهده نداشته باشد. مثلا سبب نگاهداری گیاه به درخت دیگر شده (مانند عشقه) و یا مانند برخی از جنسهای خرما به خار تبدیل شود. بدیهی است، گیاهانی که ریشه نابجا تولید می‌کنند به آسانی می‌توانند به
قلمه زدن تکثیر پیدا کنند. عده کمتری از گیاهان استعداد تولید ریشه‌های نابجا را دارند، مثلا در مخروطیان ریشه نابجا بوجود می‌آید.

قسمتهای مختلف ریشه از لحاظ مورفولوژی

ریشه از لحاظ مورفولوژی در مقایسه با ساقه ، گره و میان گره ندارد و در نتیجه تولید برگ و جوانه نمی‌کند. در ریشه‌های جوان ، منطقه پر از تار دیده می‌شود که منطقه تارهای کشنده نامیده می‌شود، تارها تا نوک ریشه ، ادامه ندارند. انتهای بدون تار کشنده ریشه شامل منطقه نمو طولی ، منطقه تقسیم سلولی و منطقه کلاهک است.

کلاهک

رشد طولی ریشه مانند ساقه ، نزدیک به انتهاست. در حالیکه انتهای shoot توسط فلسهای جوانه و یا برگهای جوان ، محافظت می‌شوند، محاظت انتهای ریشه یک توده سلول پارانشیمی به نام کلاهک (root cap) انجام می‌شود. کلاهک محافظت مریستم انتهایی ریشه را بر عهده دارد. با رشد ریشه ، سلولهای پیکر کلاهک می‌ریزند و این سلولها تشکیل یک پوشش چسبنده در اطراف ریشه می‌دهند و به نفوذ ریشه در خاک کمک می‌کنند.

عمر سلولهای کلاهک کوتاه است (حدود 5 - 9 روز)، سلولهای پیر می‌ریزند و سلولهای جوان توسط
مریستم انتهایی ریشه ساخته می‌شوند. سلولهای کلاهک معمولا نظم خاصی ندارند، ولی در برخی گیاهان ، سلولهای مرکزی یا میانی کلاهک ساختار منظم موسوم به Columena را تشکیل می‌دهد. سلولهای کلاهک ماده چسبنده و آبدار موسوم به موسیژل ترشح می‌کنند که احتمالا وظیفه دیکتیوزومهای دستگاه گلژی این سلولها است.

ماده از پلاسما لک خارج شده و یک محیط کشت خوبی برای
باکتریهای خاک ایجاد می‌کند که با ریشه ارتباط دارند و در امر جذب مواد و املاح به ریشه کمک می‌کنند. کلاهک مرکز دریافت جاذبه زمین است. اگر کلاهک را حذف کنیم، رشد ریشه به طرف پایین نخواهد بود. در مورد کلاهک ، ساختارهای دریافت کننده اثر جاذبه، دانه‌های نشاسته هستند که به دلیل نقش آنها در دریافت جاذبه ، استاتولیت نام دارند. سلولهای حاوی دانه‌های نشاسته ، استاتوسیت نام دارند، که در قسمت مرکزی کلاهک قرار دارند.

منطقه تقسیم سلولی

این منطقه متشکل از پرومریستم و مریستم اولیه است. که در بالای کلاهک قرار دارد. در این منطقه سلولها ، تقسیم می‌شوند. مریستم انتهایی ریشه هم وظیفه تولید سلولهای کلاهک را دارد و هم سلولهای جدید را به پیکر گیاه اضافه می‌کند. مریستم انتهایی ریشه منطقه‌ای به نام منطقه آرام یا خاموش دارد. تعدادی از سلولها در قسمت مرکزی آن ، تقسیم میتوزی کمتری دارند و غیر فعال هستند، این منطقه را منطقه راکد یا quiescent center نام دارد. این سلولها به عنوان سلولهای ذخیره هستند.

منطقه نمو طولی

پس از منطقه تقسیم سلولی ، منطقه نمو طولی قرار دارد. در این منطقه ، سلولها سریعا رشد می‌کنند. طول آنها افزایش می‌یابد و گاهی ده برابر اولیه می‌شود. طول این منطقه در حدود 1 - 10 میلیمتر است. رشد طولی ریشه‌ها به علت رشد طولی سلولهای موجود در این منطقه است. به این منطقه ، منطقه تمایز هم گفته می‌شود.

منطقه بلوغ

بالای منطقه طولی ، منطقه بلوغ قرار دارد که به منطقه تارهای کشنده موسوم است. در این منطقه برخی از بافتها ، بالغ شده‌اند. از جمله اپیدرم یا بشره ریشه که تولید تارهای کشنده را کرده است.

منطقه بافتهای اولیه

بالای منطقه تارهای کشنده ، منطقه بافتهای اولیه است. که همه بافتها در این منطقه بالغ شده‌اند. ریشه‌های ثانویه فرعی در این منطقه از لایه ریشه‌زا ، تشکیل می‌شوند و در ریشه‌های دارای رشد ثانویه ، مریستمهای جانبی در بین بافتهای اولیه ، تشکیل می‌شوند.

ریشه‌ها ، متناسب با اعمال و کاری که انجام می‌دهند، ممکن است تغییراتی حاصل کنند که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.




img/daneshnameh_up/6/60/tuber.JPG
ریشه غده‌ای





ریشه غده‌ای

در این ریشه‌ها ، ریشه اصلی و فرعی ، پس از آنکه رشد معمولی خود را تمام کردند. رشد راسی آنها متوقف شده ، در بافتهای آنها مواد ذخیره‌ای ، متراکم و انباشته می‌گردد. ریشه‌های غده‌ای از ساقه‌های غده‌ای مانند غده سیب زمینی ، به علت نداشتن جوانه به خوبی متمایز هستند. شکل کلی ریشه‌های غده‌ای تقریبا دوک مانند است، ولی ممکن است کروی یا تخم مرغی شکل نیز بشوند. بهترین نمونه مورد مثال در غده‌های ریشه‌ای ، غده کوکب است.

مورفولوژی غده کوکب

چون غده‌های کوکب از ریشه‌های نابجا بوجود می‌آیند، بنابراین غده‌ها به صورت دسته‌ای در بخش پایین پایه هوایی گیاه ، در خاک قرار می‌گیرند. هر کوکب دارای بخش فوقانی متورم و بخش پایینی نازک و باریک است. از لحاظ مواد ذخیره‌ای ، مواد اندوخته‌ای غده کوکب از جنس پلی ساکاریدی به نام اینولین است. این ماده در فصل تابستان در ریشه‌های فرعی کوکب متراکم شده ، سبب تورم و غده‌ای شدن آن می‌گردد. در اواخر پاییز و اوایل زمستان برگهای بخش فوقانی ساقه خشکیده ، از بین می‌روند.

ساقه در بن چسبیده به غده‌ها هستند، باقی مانده ، در بهار آینده از همین قسمتهای ساقه ، جوانه‌های نابجا آغاز به رشد کرده ، با صرف مواد اندوخته‌ای غده ، ساقه برگدار جدیدی و گیاه جدیدی را بوجود می‌آورند. وقتی ساقه‌های کوچک بخوبی رشد کردند و غده‌های مربوط به آنها ، اندوخته‌های خود را از دست داده و تو
خالی پلاسیده شدند. از بین می‌روند. از این پس ریشه‌های نابجای جدیدی در بن ساقه‌های تازه ، ظاهر شده ، در طول تابستان با اندوختن اینولین متورم و غده‌ای شده ، به نوبه خود در بهار دیگر ، رویش جوانه‌های تازه و تشکیل گیاه جدید را تضمین می‌کنند.




img/daneshnameh_up/c/ce/bulb.JPG
پیاز





ریشه‌های مرکب

مانند ریشه ثعلبها که غده‌ای ساده یا پنجه‌ای شکل هستند. هر غده در این ریشه‌ها از الحاق چندین ریشه فرعی بوجود می‌آید. چنانچه از این ریشه‌ها ، برش عرضی بگیریم، چندین استوانه آوندی پراکنده در یک پارانشیم عمومی دیده می‌شود.

ریشه‌هایی که وظیفه مکانیکی دارند

مانند ریشه‌های خار مانند بعضی از نخلها و یا ریشه‌های هوایی لور (Ficus bengalensis) و ریشه زانیشلیا (Zannichellia)، از این دسته به شمار می‌روند.

ریشه‌های مکنده

گیاهانی مانند سس ، دارواش (Viscum album) و گل جالیز دارای ریشه‌های مکنده‌ای هستند که وارد تنه گیاه میزبان می‌کنند و شیره غذایی آنها را جذب می‌کنند.




img/daneshnameh_up/8/8a/rizome.JPG
ریزوم





ریشه‌های برگی شکل

ریشه بعضی از ثعلبهای نواحی حاره که در سطح خاک یا در هوا قرار دارند مانند برگ یا ساقه‌های جوان دارای کلروپلاست فراوان بوده و عمل تثبیت کربن را انجام می‌دهند. به این ریشه‌ها ، ریشه‌های برگی گفته می‌شود، گیاه تراپاناتانس (Trape natans) که یک گیاه آبزی است، در محل بندها ساقه دارای ریشه‌های نابجای سبز رنگ با کلروفیل فراوان است. این ریشه‌های نابجای ساقه وقتی بر اثر رشد ساقه در عمق بیشتر آب فرو می‌روند، به تدریج کلروپلاست خود را از دست داده رنگ تیره به خود می‌گیرند.

 


موضوعات مرتبط: مرفولوژی گیاهی
ادامه مطلب
[ پنجشنبه هشتم اسفند 1387 ] [ 14:3 ] [ حسین همدانیان ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

نويسنده وجمع اورنده حسين همدانيان كارشناس كشاورزي اميداست قابل استفاده بازديد كنندگان قرار گيرد ممنون از نظرات شما
امکانات وب


div style="display:none;"> - کد ساعت فلش برای وبلاگ و سایت

كد موسيقي براي وبلاگ

بک لینک طراحی سایت